İran ile İsrail arasında yaşanan çatışmaların bölgedeki güvenlik ortamını olumsuz etkilemesi, İran'daki üniversitelerde eğitimlerini sürdüren Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı öğrencilerin akademik geleceklerini belirsizliğe sürüklemişti. Bu kritik süreçte öğrencilerin eğitim haklarının korunması ve akademik süreçlerinin kesintiye uğramaması adına Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından kapsamlı bir düzenleme hayata geçirildi. 27 Ağustos 2026 tarihinde toplanan Yükseköğretim Genel Kurulu, İran'daki yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrencilerin Türkiye'deki üniversitelere geçiş yapabilmelerine olanak tanıyan kararı onayladı. Söz konusu düzenleme, 10 Eylül 2026 tarihinde tüm üniversitelere resmi bir yazıyla tebliğ edilerek yürürlüğe girdi.
Yatay geçiş için belirlenen akademik kriterler
İran'daki üniversitelerin örgün eğitim programlarında kayıtlı olan öğrencilerin Türkiye'ye yatay geçiş yapabilmeleri için belirli akademik şartları karşılamaları gerekiyor. Başvuru yapacak öğrencilerin, İran'daki üniversiteye kayıt oldukları yıl Türkiye'de uygulanan ÖSYS veya YKS sınavlarına girmiş olmaları temel şart olarak belirlendi. Başvurular değerlendirilirken, öğrencinin yerleştiği programın ilgili yıldaki başarı sıralaması veya taban puanı esas alınacak. Özel yetenek programları için ise o yıl ilan edilen merkezi sınav puanı dikkate alınacak. Ayrıca, İran'daki üniversitelere SAT, ACT, IB, Abitur, GCE A Level gibi uluslararası geçerliliği olan sınavlarla kayıt yaptıran öğrenciler de gerekli şartları sağlamaları durumunda yatay geçiş hakkından yararlanabilecekler. Kontenjan belirleme yetkisi ise Türkiye'deki üniversitelere bırakıldı; ancak ortaöğretimini Türkiye'de tamamlayan öğrenciler için bir diploma programındaki toplam kontenjanın yüzde 40'ı geçilmeyecek.
Başvuru takvimi ve özel öğrencilik statüsü
Eğitimlerini Türkiye'de sürdürmek isteyen öğrenciler için başvuru süreci oldukça hızlı işleyecek. Yatay geçiş şartlarını sağlayan öğrenciler, 14-18 Eylül 2026 tarihleri arasında ilgili üniversitelere başvurularını gerçekleştirebilecek. Üniversiteler, değerlendirme sonuçlarını 25 Eylül tarihine kadar açıklayacak ve hak kazanan öğrencilerin kesin kayıtları 28-29 Eylül tarihlerinde tamamlanacak. Boş kalan kontenjanlar için yedek aday listeleri 30 Eylül'de duyurulacak, yedeklerin kayıtları ise 1-2 Ekim tarihlerinde yapılacak. Yatay geçiş şartlarını karşılayamayan ancak eğitimine ara vermek istemeyen öğrenciler için ise özel öğrencilik statüsü devreye giriyor. Bu statüdeki öğrenciler, diploma veya unvan alamasalar da Türkiye'deki üniversitelerde derslere katılabilecek ve başarı durumlarını gösteren onaylı belgeler alabilecekler. Özel öğrencilik başvuruları 1-2 Ekim 2026 tarihlerinde kabul edilecek.
Geçmişteki Ukrayna modeli örnek alındı
Yükseköğretim Kurulu'nun bu adımı, aslında daha önce benzer bir kriz döneminde başarıyla uygulanan bir modelin devamı niteliğinde. 2022 yılında Ukrayna'da patlak veren savaş nedeniyle eğitimleri yarıda kalan Türk öğrenciler için de benzer bir yatay geçiş ve özel öğrencilik imkanı sunulmuştu. YÖK, o dönemde elde edilen tecrübeler ışığında, İran'daki öğrencilerin de mağduriyetini en aza indirmeyi hedefliyor. İran'da alınan derslerin ve kredilerin Türkiye'deki karşılıkları, öğrencinin geçiş yaptığı üniversitenin intibak komisyonu tarafından titizlikle incelenerek belirlenecek. Bu süreçte öğrencilerin akademik geçmişleri korunarak, eğitim hayatlarına Türkiye'de kaldıkları yerden devam etmeleri sağlanacak.
