Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen ve 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program’ın (OVP) açıklandığı toplantıda, Türkiye ekonomisinin önümüzdeki üç yıllık stratejik yol haritası masaya yatırıldı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın sunumuyla başlayan toplantıda, büyüme hedeflerinden enflasyonla mücadeleye, istihdamdan bütçe disiplinine kadar pek çok kritik başlık ele alındı. Programın detaylarının paylaşılmasının ardından Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, ekonomi yönetiminin yeni dönemdeki önceliklerini basın mensuplarıyla paylaştı. Toplantıda öne çıkan en dikkat çekici başlıklardan biri, kamuda yürütülen tasarruf disiplininin ulaştığı devasa boyut oldu. Bakan Şimşek, tasarruf genelgesiyle birlikte kamu harcamalarında sağlanan verimliliğin, kağıt üzerinde kalmayıp somut rakamlara dönüştüğünü belirtti. Şimşek, cari fiyatlarla hesaplandığında 484 milyar liraya ulaşan bu tasarruf miktarının, tek başına 6 farklı bakanlığın toplam bütçesinden daha büyük bir kaynağı temsil ettiğini ifade etti.
Tasarrufta yeni dönem: İzleme ve yaptırım gücü
Bakan Şimşek, geçmiş yıllarda yayınlanan tasarruf genelgeleriyle bugünkü uygulama arasındaki temel farkın, denetim ve raporlama mekanizmasının gücü olduğunu vurguladı. Sadece genelge yayınlamanın yeterli olmadığını, bu defa çok daha katı bir izleme ve yaptırım çerçevesi oluşturulduğunu belirten Şimşek, kamu taşıtlarından binalara, haberleşme giderlerinden enerji tüketimine kadar geniş bir yelpazede ciddi bir disiplin sağlandığını kaydetti. Özellikle sözleşmesi sona eren kiralık araçların yenilenme sürecinde yüzde 21 oranında bir azalmaya gidildiğini örnek gösteren Bakan, hizmet binalarının yapımı konusunda da zaruri haller dışında temkinli bir yaklaşım sergilediklerini belirtti. Şimşek, kamu yatırımlarının milli gelire oranının düşmeyeceğini, aksine yedek ödeneklerin verimli kullanımıyla bu oranın yüzde 1,8 seviyesine yükseleceğini ifade ederek, tasarrufun yatırımları engellemediğini aksine verimliliği artırdığını savundu.
Büyük şirketlere denetim merceği
Kayıt dışılıkla mücadele konusuna da değinen Hazine ve Maliye Bakanı, önceliklerinin cezalandırmaktan ziyade gönüllü uyumu teşvik etmek olduğunu belirtti. Büyük veri analitiği kullanarak mükelleflere hatalarını düzeltme fırsatı sunduklarını ifade eden Şimşek, denetimlerin ağırlık merkezinin büyük ölçekli şirketlere kaydırıldığını açıkladı. 2024 yılında yüzde 10 civarında olan büyük şirket denetim oranının 2026 itibarıyla yüzde 31,3’e yükseldiğini belirten Şimşek, küçük ölçekli işletmeler üzerindeki denetim baskısının ise azaldığını vurguladı. Gelir vergisi beyannamelerinin 3,8 milyondan 5,5 milyona çıkarak rekor kırdığını hatırlatan Bakan, bu artışın vergi gelirlerine olumlu yansıdığını ve vergi gelirlerinin milli gelire oranının 2027 yılında yüzde 17,9 seviyesine ulaşmasının beklendiğini dile getirdi.
Savaşların enflasyona etkisi 7 puan
Toplantıda söz alan Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan ise enflasyon hedefleri ve küresel arz şoklarının etkileri üzerine değerlendirmelerde bulundu. Karahan, özellikle bölgesel savaşların enerji maliyetleri, ulaştırma ve gıda fiyatları üzerindeki baskısının Türkiye enflasyonuna yaklaşık 7 puanlık bir etkisi olduğunu belirtti. Hizmet enflasyonundaki katılığın devam ettiğini ancak talepteki dengelenmenin olumlu sinyaller verdiğini ifade eden Karahan, yönetilen fiyatlarda hükümetle daha güçlü bir eş güdüm içinde hareket edeceklerini söyledi. Ekonominin şoklara karşı dayanıklılığının arttığını belirten ekonomi yönetimi, brüt dış borç stokunun milli gelire oranının 25 yıllık ortalamanın altına gerilediğini ve Türkiye’nin ekonomik kırılganlıklarının azaldığını sözlerine ekledi.
