Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Osmanlı kitap ve kütüphane tarihi üzerine yaptığı akademik çalışmalarıyla tanınan Prof. Dr. İsmail Erünsal’ın şahsi imkanlarıyla bir araya getirdiği 525 parçalık devasa koleksiyonun dijital erişime açıldığını duyurdu. Bakan Ersoy, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, bu bağışın kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılması noktasında kritik bir öneme sahip olduğunu vurguladı. Erünsal’ın yıllar süren çabasıyla oluşturduğu ve içerisinde tek nüsha, müellif hattı ve nadir eserlerin bulunduğu bu koleksiyon, artık Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı’nın dijital platformu üzerinden tüm araştırmacıların ve meraklıların hizmetine sunuldu.
Gençlik yıllarının izlerini taşıyan Divan
Koleksiyonun en dikkat çekici parçalarından biri, Türk edebiyatının usta ismi Şeyh Galib’in henüz 18-19 yaşlarındayken kendi el yazısıyla kaleme aldığı Divan’ı oluşturuyor. Şairin edebi kişiliğinin henüz şekillendiği gençlik dönemine ışık tutan bu eser, koleksiyondaki 15 müellif hattı nüsha arasında özel bir yere sahip. Bunun yanı sıra, 1523 tarihli Divan-ı Emir Şahi gibi 503 yıllık geçmişe sahip eserler, koleksiyonun tarihsel derinliğini gözler önüne seriyor. Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı, bağışın gerçekleştiği 6 Ağustos tarihinden itibaren yaklaşık iki ay gibi kısa bir sürede tüm eserlerin bakım, onarım, dijitalleştirme ve kataloglama süreçlerini tamamlayarak dijital arşivi erişime hazır hale getirdi.
Edebiyat tarihini yeniden yazdıran keşifler
Koleksiyon sadece şiirle sınırlı kalmayıp, edebiyat tarihine dair bilinmeyen pek çok detayı da gün yüzüne çıkarıyor. Özellikle 2’nci Bayezid dönemi şairlerinden Safi mahlaslı Cezeri Kasım Paşa’nın sağlığında tertip ettiği Divan, daha önce varlığı bilinmeyen bir metin olması nedeniyle büyük bir heyecan yarattı. Aynı şekilde Urfalı Mustafa Hatti’nin divanları gibi başka nüshasına rastlanmayan metinler, divan şiirinin gelişim sürecini anlamak isteyen araştırmacılar için paha biçilemez bir kaynak niteliği taşıyor. 15 ve 16’ncı yüzyıl edebiyatına ait bu eserler, dönemin dil ve üslup özelliklerini takip etmek isteyenler için eşsiz birer rehber görevi görüyor.
Ekonomiden diplomasiye uzanan geniş bir yelpaze
İsmail Erünsal Yazma Eser Koleksiyonu, edebi metinlerin ötesinde Osmanlı’nın ekonomik ve diplomatik geçmişine dair de önemli belgeler barındırıyor. Osmanlı fiyat tarihi araştırmaları için temel kaynak kabul edilen 288 sayfalık Narh Defteri, dönemin ekonomik hayatına dair somut veriler sunuyor. Ayrıca Seyfullah Ağa’nın Sefaretnamesi ve Osmanlı ilmiye teşkilatının işleyişini anlatan Tarik Defteri, tarih meraklıları için önemli birer başvuru kaynağı olarak öne çıkıyor. 16’ncı yüzyıl Melamilik tarihi için kritik bir kaynak olan Abdurrahman el-Askeri’nin Miratü’l-Işk adlı eseri de koleksiyonun zenginliğini tamamlıyor. Toplamda 55 divan, 28 icazetname ve 185 tasavvuf konulu eserin yer aldığı bu koleksiyon, tezhip ve süsleme sanatına sahip 43 ciltlik tarihi örnekle de sanat tarihi açısından büyük bir değer taşıyor. Prof. Dr. Erünsal, bu eserleri millete ait bir emanet olarak gördüğünü belirterek, koleksiyonunu asıl sahibine teslim etmekten duyduğu mutluluğu ifade etti.
