Antalya’nın gözde tatil beldesi Side, sadece deniziyle değil tarihiyle de konuşuluyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yürüttüğü kazılarda, antik kentin kalbi sayılan b Caddesi tamamen gün yüzüne çıkarıldı. Yaklaşık 390 metre uzunluğundaki bu anıtsal yol, Roma Dönemi’nden Geç Antik Çağ’a kadar kentin nasıl değiştiğini gözler önüne seriyor.
Kazılar bitti, kapılar açıldı
Bakan Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla müjdeyi verdi. Side’de tarihin görkemli kapılarından birini daha gün yüzüne çıkardıklarını söyledi. Kazılar sonucunda caddenin üzerinde üç anıtsal giriş tespit edildi. Bunlar Batı Kapısı, Herakles Kapısı ve Kuzey Hamamı Kapısı olarak adlandırıldı.
Herakles’in 12 işi kapıda
Bu kapılar arasında en dikkat çekeni Herakles Kapısı. Kapının üzerindeki kabartmalar, mitolojinin en bilinen hikayelerinden birini anlatıyor. Herakles’in On İki İşi’nin yanı sıra Athena, Zeus, Artemis, Hygeia ve Tykhe gibi kentin başlıca tanrı ve tanrıçalarının tasvirleri de yer alıyor. Bu kabartmaların MS 3. yüzyılın başlarına ait olduğu, ancak Geç Antik Çağ’da kapı inşa edilirken yeniden kullanıldığı belirlendi. Yani taşlar, bir önceki dönemin mimarisinden sökülüp yeni yapıya taşınmış.
Cadde piskoposlukla birlikte değişti
Cadde sadece bir geçiş yolu değildi. Kazılar, kuzeyinde MS 2. yüzyılda inşa edilmiş bir stoa (sütunlu galeri) ve çok sayıda mekan olduğunu ortaya çıkardı. Ancak MS 5. yüzyılda işler değişti. Bu geniş alan, Piskoposluk Sarayı kompleksinin bir parçası haline geldi. Stoaya açılan girişlerin bir kısmı kapatıldı, yerine yenileri yapıldı. Böylece b Caddesi, Doğu Kapısı’ndan kente gelenleri karşılayan gösterişli bir aksa dönüştü.
Peki bu ne anlama geliyor? Side’ye tatile gidenler artık bu cadde üzerinde yürürken Roma İmparatorluğu’ndan erken Hristiyanlık dönemine uzanan bir zaman yolculuğu yapabilecek. Kazılar, Side’nin çok katmanlı tarihinin aynı güzergah üzerinde izlenmesine imkan sağlıyor. Bakanlığın “Geleceğe Miras Projesi” kapsamında bölgedeki çalışmalar devam edecek. Sıradaki hedef, bu keşiflerin ziyarete açılması için yapılacak restorasyon çalışmaları.
