Türkiye'nin dış ticaretindeki dinamikler, 2026 yılının ilk dokuz ayında dikkat çekici bir genişleme gösterdi. Ticaret Bakanlığı tarafından paylaşılan güncel faaliyet illeri bazlı ihracat istatistikleri, üretimin sadece büyük sanayi merkezlerinde değil, ülkenin dört bir yanındaki şehirlerde de ivme kazandığını kanıtlıyor. Verilere göre, yılın ocak-eylül dönemini kapsayan süreçte Türkiye genelinde 54 farklı il, ihracat rakamlarını bir önceki döneme kıyasla artırmayı başardı. Bu geniş tabanlı büyüme, Türkiye'nin küresel pazarlardaki rekabet gücünün yerel üretim kapasitesiyle nasıl desteklendiğini gözler önüne seriyor. Özellikle 28 şehrin 1 milyar doların üzerinde ihracat gerçekleştirmesi, Anadolu'daki sanayi ve üretim potansiyelinin ne denli yüksek bir seviyeye ulaştığının en somut göstergesi olarak kabul ediliyor. Eylül ayı özelinde ise Türkiye'nin toplam ihracatı yüzde 15,4 oranında bir artışla 26 milyar dolar seviyesine ulaşarak güçlü bir performans sergiledi. Yılın ilk dokuz ayındaki toplam ihracat ise yüzde 5,2'lik bir artışla 211 milyar doları bulurken, yıllıklandırılmış ihracat verisi 283,7 milyar dolar olarak kayıtlara geçti.
Sanayi devlerinin ihracat karnesi
İstanbul, Kocaeli, İzmir, Bursa ve Tekirdağ, eylül ayında ihracat performansında zirveyi kimseye bırakmadı. Bu beşliyi Ankara, Mersin, Gaziantep, Sakarya ve Manisa takip ederek ilk on listesini oluşturdu. İstanbul, 5 milyar 736 milyon dolarlık ihracat hacmiyle listenin başında yer alırken, Kocaeli 3 milyar 734 milyon dolarla ikinci, İzmir ise 1 milyar 972 milyon dolarla üçüncü sırada konumlandı. Bursa ve Tekirdağ da milyar dolar barajını aşan diğer önemli merkezler olarak öne çıktı. Geçen yılın aynı dönemine göre ihracat artış hızına bakıldığında ise İstanbul yine liderliği elinde tutarken, Kocaeli ikinci, Mersin üçüncü, Ankara dördüncü ve İzmir beşinci sırada yer alarak ihracat artışındaki istikrarlı yükselişlerini sürdürdü.
Sektörel uzmanlaşma ve ürün çeşitliliği
Şehirlerin ihracat kalemleri incelendiğinde, her birinin kendi uzmanlık alanında derinleştiği görülüyor. İstanbul'un ihracatında kıymetli ve yarı kıymetli taşlar 1,4 milyar doları aşan değeriyle ilk sırada yer alırken, bunu örme giyim eşyaları ve makine sektörü takip ediyor. Kocaeli'de ise motorlu kara taşıtları üretimi, 1,47 milyar dolarlık hacmiyle şehrin ihracat lokomotifi olmaya devam ediyor. İzmir'de ise mineral yakıtlar ve yağlar sektörü, 333 milyon doların üzerinde bir değerle listenin başında bulunuyor. Bu çeşitlilik, Türkiye'nin farklı bölgelerinin küresel tedarik zincirindeki rollerinin ne kadar özgün ve tamamlayıcı olduğunu gösteriyor.
Küresel pazarlarda tercih edilen rotalar
İhracat yapılan ülkeler bazında bakıldığında, şehirlerin odaklandığı pazarların da farklılık gösterdiği dikkat çekiyor. İstanbul, ihracatının büyük bir kısmını İsviçre'ye gerçekleştirirken, bu ülkeyi ABD ve Almanya takip ediyor. Kocaeli'nin ihracat rotasında ise İngiltere ilk sırada yer alıyor; onu Almanya ve ABD izliyor. İzmir ise ihracatında Almanya'yı ana pazar olarak belirlemiş durumda. İspanya ve ABD, İzmir'in dış ticaretinde diğer önemli duraklar olarak öne çıkıyor. Bu veriler, Türkiye'nin ihracatının sadece ürün bazında değil, pazar çeşitliliği açısından da oldukça geniş bir yelpazeye yayıldığını ve küresel ekonomik dalgalanmalara karşı dirençli bir yapı oluşturduğunu kanıtlıyor. 54 ilin ihracatını artırması, Türkiye'nin 2026 hedefleri doğrultusunda emin adımlarla ilerlediğinin en güçlü kanıtı olarak değerlendiriliyor.
