Antalya Ticaret Borsası, tarım sektörünün nabzını tutan Eylül ayı hal endeksini kamuoyuyla paylaştı. Veriler, Antalya hallerinde işlem gören domates, meyve ve sebze kategorilerinde hem miktar hem de fiyat bazında önemli değişimlerin yaşandığını ortaya koyuyor. Özellikle domates ve sebze gruplarında gözlemlenen yıllık fiyat artışları, miktardaki yükselişe rağmen piyasada dikkat çeken bir dengesizliğe işaret ediyor. Eylül ayı verileri, son yedi yılın istatistikleriyle kıyaslandığında, tarımsal ürünlerin arz ve talep dengesindeki kırılganlığı bir kez daha kanıtlıyor.
Domates ve sebzede fiyat şoku
Eylül ayı içerisinde domates fiyat endeksi, yıllık bazda yüzde 53,66 oranında ciddi bir artış kaydetti. Bu yükselişin en çarpıcı yanı ise aynı dönemde domates miktar endeksinin de yüzde 8,46 oranında artmış olması. Benzer bir durum sebze grubunda da yaşandı; sebze fiyat endeksi yıllık bazda yüzde 38,38 artarken, işlem miktarı yüzde 13,47 oranında yükseldi. Bu veriler, piyasaya daha fazla ürün girmesine rağmen fiyatların neden düşmediğini, aksine hızla tırmandığını gösteren önemli bir ekonomik gösterge olarak öne çıkıyor. Sebze fiyat endeksi, özellikle yüzde 5,36 ile rekor bir aylık azalış gösterse de, yıllık bazdaki genel tablo yüksek seyretmeye devam ediyor.
Meyve grubunda ters rüzgarlar
Domates ve sebzeden farklı olarak meyve kategorisinde daha farklı bir dinamik gözlemlendi. Eylül ayında meyve fiyat endeksi yıllık bazda yüzde 6,62 oranında bir düşüş yaşadı. Bu düşüşün temelinde, meyve işlem miktarındaki yüzde 6,70'lik yıllık artışın etkili olduğu değerlendiriliyor. Yani meyve tarafında arzın artması, fiyatlar üzerinde beklenen aşağı yönlü baskıyı oluşturmayı başardı. Aylık bazda bakıldığında ise meyve miktar endeksinin yüzde 5,79 oranında azaldığı, buna karşılık fiyatların da yüzde 1,54 oranında gerilediği görülüyor. Bu durum, meyve piyasasının domates ve sebzeye kıyasla daha farklı bir seyir izlediğini kanıtlıyor.
Yedi yıllık veriler ne söylüyor?
Son yedi yılın Eylül ayı verileri, mevcut durumu daha geniş bir perspektiften değerlendirmemize olanak tanıyor. Yapılan analizlere göre, domates, meyve ve sebze satış miktarları genel olarak ortalama seviyelerde seyrediyor. Fiyat seviyeleri açısından bakıldığında ise domates ve sebzenin ortalamanın altında kaldığı, meyve fiyatlarının ise ortalama civarında seyrettiği görülüyor. Eylül ayında domates işlem miktar endeksi aylık bazda yüzde 10,02 artarken, fiyat endeksi yüzde 1,79 düşüşle son yedi yılın en büyük ikinci azalışını kaydetti. Sebze tarafında ise miktar endeksi yüzde 13,82 artışla son yedi yılın en yüksek üçüncü artışını yakaladı. Bu karmaşık tablo, Antalya hallerindeki ticaretin mevsimsel etkiler ve piyasa koşullarıyla nasıl şekillendiğini net bir şekilde ortaya koyuyor.
