Antalya iş dünyası ağustos ayı meclis toplantısında bir araya geldi. Toplantının ana gündemi, işletmelerin ayakta kalma mücadelesiydi. ATSO Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Hacısüleyman, masaya yatırılan tabloyu özetledi: Türkiye'deki şirketler için en büyük engel, yarını görememek.
Enflasyon, kur dalgalanması ve artan maliyetler derken işletmeler bütçe yapmakta zorlanıyor. Hacısüleyman'ın aktardığına göre, birçok firma artık yıllık plan yapmaktan vazgeçmiş durumda. Planlar üç aylık periyotlarla sınırlı kalıyor. Bunun anlamı şu: Yatırım kararları erteleniyor, uzun vadeli düşünmek imkansız hale geliyor.
İhracatçının kur makası sorunu
Hacısüleyman, ihracatçıların özel bir sıkıntısına dikkat çekti. Yılın ilk yedi ayında dolar yüzde 11,93, euro yüzde 11,29 arttı. Aynı dönemde enflasyon yüzde 19,96 olarak gerçekleşti. Bu fark, ihracatçının maliyetlerini karşılayamamasına yol açıyor.
Döviz kazanan firma, içeride Türk lirasıyla artan giderlerini dengeleyemiyor. Bu makas kapanmazsa rekabet gücü daha da zayıflayacak. Hacısüleyman, bu durumun düzeltilmesi için adım atılması gerektiğini söyledi.
Sanayiden uzaklaşma uyarısı
Konuşmanın bir diğer önemli başlığı, Türkiye'deki üretim yapısındaki değişimdi. Hacısüleyman, sanayinin ekonominin içindeki payının azalmasını "erken sanayisizleşme riski" olarak tanımladı. Türkiye'nin bu riski göze alamayacağını vurguladı.
Güney Kore, Çin, Vietnam ve Tayland gibi ülkelerde sanayinin payı yüzde 20'nin üzerinde. Hacısüleyman'a göre, sanayide yaşanacak gerilemenin telafisi hizmet sektörü kadar kolay değil. Fabrika, makine ve uzmanlaşmış iş gücü kaybı telafisi zor bir süreç. Bu yüzden uzun vadeli sanayi politikaları şart.
Turizmde gelir erozyonu uyarısı
Antalya'nın lokomotifi turizmde durum karışık. Ziyaretçi sayısı geçen yılın yaklaşık yüzde 6,5 gerisinde. Hacısüleyman, asıl dikkat edilmesi gerekenin gelir olduğunu söyledi. Sayısal hedef tutsa bile kişi başı harcama düşerse şehir kaybedecek.
Ayrıca konaklama işletmelerine verilen SGK prim desteğinde bir adaletsizlik var. Çalışan başına 3 bin 500 TL'lik destek, bazı tesisleri kapsamıyor. Hacısüleyman, aynı şartlarda çalışan herkesin aynı teşvikten yararlanması gerektiğini belirtti.
COP31 sonrası için plan var
Kasım ayında Antalya, COP31 iklim zirvesine ev sahipliği yapacak. Hacısüleyman bunun sadece 12 günlük bir organizasyon olarak görülmemesi gerektiğini söyledi. Zirvenin, kentte kalıcı bir çevre bilinci oluşturması hedefleniyor.
Denizlerin korunması da gündemdeydi. Hacısüleyman, kirliliğin sadece kıyıdan kaynaklanmadığını, dereler ve akarsular yoluyla taşındığını hatırlattı. Bu yüzden koruma çalışmalarının kaynağından başlaması gerektiğini vurguladı.
