Antalya'nın Serik ilçesinde bulunan 30 kilometrelik Belek kumsalı, her yıl olduğu gibi bu yıl da deniz kaplumbağalarının en önemli yaşam alanlarından biri oldu. Mayıs ayında başlayan ve doğa tutkunları ile bilim insanlarını bir araya getiren yuvalama sezonunda, 2 bin 600 yuva kayıt altına alındı. Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) bünyesinde yürütülen titiz çalışmalar sonucunda, 100 binden fazla yavru caretta caretta, zorlu kumsal yolculuğunu tamamlayarak Akdeniz'in serin sularına kavuştu. Ekipler, henüz çıkışı gerçekleşmeyen son 15 yuva için nöbet tutmaya devam ediyor.
32 yıllık devasa koruma mirası
Türkiye'nin en kapsamlı deniz kaplumbağası koruma projelerinden biri olan Belek girişimi, 1994 yılından bu yana aralıksız devam ediyor. Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü ve Belek Turizm Yatırımcıları Birliği'nin (BETUYAB) destekleriyle sürdürülen bu uzun soluklu çalışma, bugüne kadar 1,5 milyonu aşkın yavrunun hayata tutunmasını sağladı. Hacettepe Üniversitesi'nden Dr. Ali Fuat Canbolat liderliğindeki uzman ekip, sadece yuvaları korumakla kalmıyor, aynı zamanda kumsaldaki çevresel tehditleri minimize etmek için yoğun bir çaba sarf ediyor. Bu yılki sezon, 180 gönüllünün katılımıyla beş ay süren hummalı bir çalışma temposuyla geride bırakıldı.
Doğal yaşamın önündeki engeller
Belek Proje Koordinatörü Cansu Ulusoy, bu yıl yuva sayısında önceki yıllara oranla bir düşüş gözlemlediklerini belirtti. Geçmiş sezonlarda 3 binin üzerinde seyreden yuva sayısının bu yıl 2 bin 600 seviyesinde kalmasının temel nedeninin, bahar aylarındaki alışılmadık soğuk hava dalgaları olduğu düşünülüyor. Ancak sadece iklimsel faktörler değil, insan kaynaklı müdahaleler de yavruların yaşamını tehdit ediyor. 70'ten fazla beş yıldızlı otelin bulunduğu bu turizm bölgesinde, ışık kirliliği ve bilinçsiz araç kullanımı gibi sorunlar, kaplumbağaların denize ulaşma sürecini zorlaştırıyor. Özellikle kumsala giren 4x4 araçlar ve yakılan mangal ateşleri, yavrular için ölümcül sonuçlar doğurabiliyor.
Rehabilitasyon merkezi ihtiyacı
Kumsaldaki bir diğer ciddi sorun ise yaralı kaplumbağaların tedavi süreçlerinde yaşanıyor. Bölgede bir rehabilitasyon merkezinin bulunmaması, yaralı bir hayvanın 350 kilometre uzaklıktaki Dalyan'a taşınmasını zorunlu kılıyor. Bu uzun yolculuk, zaten bitkin düşmüş olan kaplumbağaların hayatta kalma şansını daha da azaltıyor. Ayrıca sahipsiz köpeklerin yuvalara zarar vermesi ve balıkçılık faaliyetleri sonucu kıyıya vuran ölü kaplumbağalar, ekosistemin korunması adına atılması gereken daha çok adım olduğunu gösteriyor. Tüm bu zorluklara rağmen, 150 ulusal ve 30 uluslararası gönüllünün özverisi, Belek kumsallarını caretta carettalar için bir umut kapısı haline getirmeye devam ediyor.
