Antalya'da yaşayan 24 yaşındaki resim öğretmeni ve Akdeniz Üniversitesi yüksek lisans öğrencisi Betül Çapanlar, Türk kültürünün iki önemli değerini aynı potada eritti. Geleneksel dantel motifleri ile yöresel gelin kıyafetlerini bir araya getiren genç sanatçı, yaklaşık 20 eserden oluşan 'Türk Gelinleri' serisine imza attı.
Çapanlar'ın işleri sadece bir resim değil; aynı zamanda bir kültür taşıyıcısı. Peki bu seri nasıl ortaya çıktı ve sanatçının hedefi ne?
Dantel artık tuvalin fonunda
Çapanlar'ın yüksek lisans süreci bu serinin temelini oluşturdu. Türk resim sanatında dantelin kullanımını araştıran sanatçı, dantelin doğrudan arka fon olarak işlendiği bir örneğe rastlayamadı. Bu boşluktan yola çıkan Çapanlar, kendine özgü bir teknik geliştirdi.
Dantel dokusunu geleneksel Türk motifleriyle harmanlayan sanatçı, bu deseni tuvallerinin arka planına yerleştirdi. Böylece hem kadının el emeğini hem de kültürel motifleri tek kompozisyonda buluşturdu. Çapanlar, "Dantel, kadınlarımızın geçmişten günümüze taşıdığı, sabır ve estetik barındıran en kıymetli el emeklerinden biri" diyor.
Yuvarlak tuvalin sırrı ne?
Serideki en dikkat çekici detaylardan biri, kare tuvaller yerine dairesel formların tercih edilmesi. Bu seçimin ardında ise anlamlı bir gerekçe var. Çapanlar'a göre kare tuvaller köşeli ve keskin hatlara sahip.
Sanatçı, kadın formunun narin ve zarif yapısını yuvarlak formla vurgulamak istediğini söylüyor. "Yuvarlak tuvaller feminen hissi, zarafeti ve akıcılığı çok daha güçlü hissettiriyor" ifadelerini kullanıyor. Bu tercih, kadının toplumdaki yapıcı ve toparlayıcı rolünü estetik bir dille yansıtmanın yolu olarak öne çıkıyor.
Kırmızının coşkusu, altının değeri
Renk seçimleri de Türk kültürünün köklü sembollerinden ilham alıyor. Çapanlar, eserlerinde geleneksel gelinlik ve kına gecelerinin simgesi olan kırmızı, bordo ve beyaz tonlara ağırlık veriyor. Türk gelinlerinin vazgeçilmezi olan altın takılar da tuvallerde geniş yer buluyor.
Sanatçı bu tercihini, "Eserlerimde kırmızının ve beyazın coşkusunu, altının ise kültürel değerini bir araya getirdim" sözleriyle açıklıyor. Amaç, farklı coğrafyalardaki Türk kadınlarının estetiğini aktarırken izleyicinin kendi geçmişinden bir parça bulmasını sağlamak.
Unutulmaya yüz tutan mirasa dokunuş
Çapanlar'ın asıl hedefi, zamana meydan okuyan eserler bırakmak. Günümüzde unutulmaya yüz tutan danteli, kadın emeğini ve örf-adet kültürünü tuvale resmederek koruma altına aldığını belirtiyor. Sanatçı, "Amacım, köklerimizden aldığımız bu zengin mirası gelecek nesillere eksiksiz aktarabilmek" diyerek serinin ana fikrini özetliyor.
