Antalya'nın ev sahipliğinde gerçekleşen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31), küresel ticaretin geleceği ve yeşil dönüşümün ekonomik maliyetleri üzerine çarpıcı tartışmalara sahne oldu. Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında alınan önlemlerin, uluslararası ticaretin önünde aşılmaz duvarlar örmemesi gerektiğine dikkat çekerek, ticaret politikalarının iklim hedefleriyle uyumlu ancak küresel piyasaları koruyacak şekilde tasarlanması gerektiğini belirtti. Bakan Bolat, karbonsuzlaşma sürecinin artık sadece çevresel bir mesele değil, doğrudan üretim ve yatırım stratejilerini belirleyen bir dönüşüm unsuru olduğunu ifade etti.
Ticaret ve çevre politikaları aynı masada buluşmalı
Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Genel Direktörü Dr. Ngozi Okonjo-Iweala, Bakan Bolat'ın tespitlerini destekleyerek, iklim ve ticaret bakanlıkları arasındaki koordinasyon eksikliğinin küresel çapta bir sorun yarattığını vurguladı. Okonjo-Iweala, çevre bakanlarının emisyonları azaltmak için geliştirdiği önlemlerin, ticaret bakanları tarafından zaman zaman korumacı engeller olarak algılandığını ve bu durumun uluslararası ticarette belirsizlik yarattığını belirtti. Dünya genelinde karbon fiyatlandırması ve vergilendirme konusunda 120'den fazla farklı yaklaşım bulunduğunu hatırlatan Okonjo-Iweala, bu karmaşanın ticaretin çözümün bir parçası olmasını zorlaştırdığını ifade etti.
Yeşil dönüşümde finansman adaleti çağrısı
Programın açılışında konuşan Barbados Başbakanı Mia Mottley ise yeşil dönüşümün küçük ada devletleri ve gelişmekte olan ülkeler için yarattığı finansal zorluklara dikkat çekti. Mottley, iklim değişikliğiyle mücadele eden ülkelere yüksek faiz oranları dayatılmasının, bu ülkelerin ekonomik çukurlarını daha da derinleştirdiğini savundu. COP30 Başkanı Büyükelçi André Aranha Corrêa do Lago ise müzakere süreçleri ile uygulama aşamaları arasındaki kopukluğa değinerek, maliye bakanlarının iklim eylem planlarına daha aktif dahil edilmesi gerektiğini belirtti. Finlandiya Dış Ticaret ve Kalkınma Bakanı Ville Tavio ise iklim önlemlerinin vatandaşların yaşam maliyetlerini artırmaması ve enflasyonist bir baskı oluşturmaması gerektiğinin altını çizdi.
Türkiye'nin yeni yol haritası: 142 eylem
Türkiye'nin yeşil dönüşüm konusundaki kararlılığını vurgulayan Bakan Bolat, 2026-2030 dönemini kapsayan yeni Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nın detaylarını paylaştı. 11 öncelikli alan ve 41 hedefi içeren bu planın, 142 farklı eylemle desteklendiğini belirten Bolat, Türkiye'nin uluslararası ticaret ortaklarıyla iş birliğine hazır olduğunu yineledi. Bakan Bolat, çevre politikalarının yerli sanayiyi korumak için bir engel olarak kullanılmaması gerektiğini belirterek, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki uyumun, yeşil finansman ve teknoloji transferiyle sağlanabileceğini sözlerine ekledi.
