Kadın sağlığı üzerinde ciddi bir risk oluşturan yumurtalık kanseri, dünya genelinde her yıl yaklaşık 331 bin kadını etkileyen ve maalesef 204 bin civarında can kaybına yol açan sinsi bir tablo çiziyor. Türkiye verilerine bakıldığında ise her yıl 3 bin 900 ile 4 bin arasında kadına bu teşhisin konulduğu görülüyor. Memorial Antalya Hastanesi Kadın Hastalıkları Doğum ve Jinekolojik Onkoloji Bölümü'nden Prof. Dr. Evrim Erdemoğlu, hastalığın en kritik özelliğinin sessiz ilerleyişi olduğunu belirtiyor. Özellikle 55-74 yaş aralığındaki kadınlarda daha sık rastlanan bu durum, hastaların yaklaşık üçte ikisinde ancak karın içine yayıldıktan sonra fark edilebiliyor.
Sinsi belirtiler mide rahatsızlıklarıyla karışıyor
Yumurtalıklar, rahmin iki yanında yer alan ve ceviz büyüklüğünde olan organlardır. Bu bölgeden köken alan kanserlerin büyük bir kısmı, yumurtalık veya tüplerin yüzeyini kaplayan hücrelerden gelişir. Karın boşluğunun geniş bir alanında yer aldıkları için büyüyen bir tümör uzun süre çevresindeki dokulara baskı yapmaz ve ağrı oluşturmaz. Bu durum, hastalığın erken evrede yakalanmasını zorlaştırır. Prof. Dr. Erdemoğlu, belirtilerin genellikle mide ve bağırsak sorunlarıyla karıştırıldığına dikkat çekerek, karında şişkinlik, gerginlik, giysilerin belden dar gelmeye başlaması, az yemekle çabuk doyma, iştah kaybı, kasık bölgesinde sürekli ağrı, idrara çıkma sıklığında artış ve bağırsak alışkanlıklarında değişim gibi şikayetlerin birkaç hafta boyunca devam etmesi halinde mutlaka bir uzmana başvurulması gerektiğini vurguluyor.
Genetik yatkınlık ve erken teşhisin önemi
Yumurtalık kanseri, kadınlarda görülen kanser türleri arasında tedavisi en zor olanlardan biri olarak kabul edilir. Bunun temel nedeni, hastalığın kötü huylu olması kadar uzun süre sessiz kalmasıdır. Ailesinde meme veya yumurtalık kanseri öyküsü bulunan kadınlar için risk faktörü daha yüksektir. Özellikle BRCA1 ve BRCA2 genlerindeki kalıcı değişiklikler, bu riski belirgin biçimde artırabilir. Aile öyküsü olan kadınların genetik danışmanlık alması, kişiye özel koruyucu planlamalar yapılması açısından büyük önem taşır. Bu planlamalar arasında, yaş ve doğum durumu gibi faktörler göz önüne alınarak yumurtalıkların ve tüplerin koruyucu amaçla alınması gibi seçenekler değerlendirilebilir.
Cerrahi başarıda sıcak kemoterapi etkisi
Tedavide yaşam süresini belirleyen en güçlü etken, ameliyat sonunda karın içinde gözle görülür hiçbir tümör dokusunun kalmamasıdır. Erken evrede hastalık yumurtalıkla sınırlıysa kapalı yöntemler tercih edilebilirken, ileri evrelerde standart yöntem açık ameliyattır. Bu aşamada devreye giren ve HIPEC olarak adlandırılan sıcak kemoterapi yöntemi, tedavi başarısını artırmaktadır. Ameliyat sırasında gözle görülür tümörler temizlendikten sonra, 41-43 dereceye kadar ısıtılmış kemoterapi ilacı karın boşluğuna verilir. Damardan verilen kemoterapinin ulaşamadığı mikroskobik odaklara doğrudan etki eden bu yöntem, ısı desteğiyle birlikte kanser hücrelerine karşı çok daha etkili bir sonuç sunar. Ancak bu tür karmaşık cerrahi süreçler, mutlaka jinekolojik onkoloji eğitimi almış deneyimli ekipler tarafından, güçlü yoğun bakım desteği sunan merkezlerde gerçekleştirilmelidir.
