Toros Dağları'nın sarp yamaçlarında kendiliğinden yetişen ve yöre halkı arasında çöğre ismiyle bilinen menengiç, bu yıl yaşanan bereketli yağışların da etkisiyle Akseki'nin kırsal mahallelerinde hummalı bir çalışma dönemini başlattı. Ekim ayının gelmesiyle birlikte sepetlerini sırtlanan köylüler, ormanlık alanların derinliklerinde gün boyu süren zahmetli bir toplama mesaisine girişiyor. Doğanın sunduğu bu yabani fıstık türü, sadece bir yemiş olmanın ötesinde, geleneksel yöntemlerle işlenerek hem mutfaklara lezzet katıyor hem de aile bütçelerine önemli bir destek sağlıyor.
Zahmetli hasat ve geleneksel hazırlık süreci
Bölgede yaşayan vatandaşlar, menengiç toplamanın ciddi bir sabır ve emek gerektirdiğini belirtiyor. Çukurköy ve Alaçeşme gibi mahallelerde yaşayan üreticiler, sabahın erken saatlerinde başladıkları mesailerinde günde 30 ile 50 kilogram arasında ürün toplayabiliyor. Toplanan meyveler, bozulmaması için titizlikle temizlenip yıkandıktan sonra geleneksel yöntemlerle tuzlanarak kurumaya bırakılıyor. Bu aşama, ürünün uzun süre saklanabilmesi ve kış aylarında kuruyemiş olarak tüketilebilmesi için kritik bir öneme sahip. Köylüler, bu kadim yöntemin atalarından miras kaldığını ve meyvenin doğal aromasını korumak için vazgeçilmez olduğunu vurguluyor.
Yağından posasına kadar tam verim
Menengiç meyvesinin ekonomik değeri, sadece kurutulmuş haliyle sınırlı kalmıyor. Meyvenin yüksek yağ oranı, onu kıymetli bir hammadde haline getiriyor. Yaklaşık 3 kilogram meyveden 1 kilogram elde edilen menengiç yağı, günümüzde litresi bin 200 liradan alıcı buluyor. Yağ çıkarma işleminin ardından geriye kalan posa ise kesinlikle ziyan edilmiyor; hayvan yemi olarak değerlendirilerek tarımsal döngüye dahil ediliyor. Bu sayede meyvenin her zerresi, hem insan tüketimi hem de hayvancılık için bir değer yaratıyor. Ayrıca, kurutulan meyvelerin bir kısmı öğütülerek meşhur menengiç kahvesine dönüştürülüyor.
Toroslar'ın kültürel mirası ve ekonomik katkısı
Yörede sadece bir tarım ürünü olarak değil, aynı zamanda kültürel bir simge olarak da kabul edilen menengiç, adına türküler yakılmış bir değer olma özelliğini taşıyor. Akseki'nin doğal ortamında yetişen bu bitki, sonbahar aylarında orman köylüleri için en önemli gelir kalemlerinden biri haline gelmiş durumda. Kilogramı 250 ile 300 lira arasında değişen fiyatlarla pazara sunulan menengiç, hem yerel tüketimde hem de dışarıdan gelen taleplerle bölge ekonomisini canlı tutuyor. Doğanın sunduğu bu zenginlik, modern dünyada unutulmaya yüz tutmuş geleneksel üretim biçimlerinin, doğru değerlendirildiğinde nasıl bir ekonomik güce dönüşebileceğinin en somut örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
