Antalya’nın İbradı ilçesinde yer alan asırlık bağlar, her yıl olduğu gibi bu yıl da hummalı bir çalışmaya sahne oluyor. Bölgedeki kadın üreticiler, modern makinelerden uzak, tamamen geleneksel yöntemlerle üzümü pekmeze dönüştürerek köklü bir kültürü yaşatmaya devam ediyor. Ürünlü ve Ormana mahallelerinde yaşayan üreticiler, meşakkatli bir sürecin sonunda elde ettikleri bu doğal lezzeti, sofraların vazgeçilmezi haline getiriyor. Bu yıl iklim koşullarının etkisiyle sınırlı miktarda üretilebilen pekmezin kilogram fiyatı ise 500 lira olarak belirlendi.
Doğanın ve emeğin buluştuğu geleneksel süreç
Bağ bozumuyla başlayan süreç, üzümlerin şırana adı verilen özel havuzlarda ezilmesiyle ilk aşamasını tamamlıyor. Elde edilen üzüm suyu, içerisine eklenen özel meşe külü ile birlikte bakır kazanlarda odun ateşine bırakılıyor. Rabia Özdemir, kül kullanımının pekmezin acısını alarak ona parlak bir görünüm kazandırdığını belirtiyor. Saatler süren kaynatma işlemi sırasında kazanların başından ayrılmayan üreticiler, üzüm suyunun kıvam alması için büyük bir sabırla bekliyor. Dinlendirme ve süzme işlemlerinin ardından tekrar tavalara alınan şıra, yaklaşık 4-5 saatlik bir kaynama süreciyle nihai kıvamına ulaşıyor.
İklimin gölgesinde sınırlı üretim
Bu yılki pekmez sezonu, üreticiler için biraz daha zorlu geçti. Ormana Mahallesi’nden Nurten Korucu, bölgedeki yağışların bağlara zarar verdiğini ve üzüm rekoltesinin ciddi oranda düştüğünü ifade ediyor. Asitli yağışların etkisiyle bağların verim kaybına uğradığını belirten Korucu, bu yılki üretimin ancak ailelerin kendi ihtiyaçlarını karşılayacak düzeyde kaldığını vurguluyor. Elde kalan sınırlı miktardaki üzüm ise büyük bir titizlikle işlenerek geleneksel yöntemlerle pekmeze dönüştürülüyor. Üreticiler, bu zorlu koşullara rağmen geleneksel üretim kültürünü korumaktan vazgeçmiyor.
Nesilden nesile aktarılan bir kültür mirası
Rabia Özdemir için pekmez yapımı sadece bir üretim süreci değil, aynı zamanda annesinden devraldığı bir aile mirası. Yıllarca annesine yardım ederek öğrendiği bu zanaatı bugün kendi elleriyle sürdüren Özdemir, bu geleneğin kendisinden sonraki nesillere de aktarılmasını arzuluyor. Marketlerde satılan endüstriyel ürünlerden tamamen farklı olan bu geleneksel pekmez, büyük bir emeğin ve sabrın ürünü olarak öne çıkıyor. İbradı ve Akseki bölgesindeki üreticiler, hem ailelerinin kışlık ihtiyacını karşılamanın hem de yüzyıllardır süregelen bu üretim kültürünü gelecek kuşaklara taşımanın gururunu yaşıyor. Her bir damlasında yoğun bir emek barındıran bu pekmezler, bölge halkının doğaya ve geçmişine duyduğu bağlılığın en somut göstergesi olmaya devam ediyor.
