Artvin'in Yusufeli ilçesinde yer alan Çoruh Vadisi, kendine has mikroklima özelliği sayesinde tarımsal üretimde benzersiz bir potansiyel sunuyor. Vadinin sarp ve eğimli yamaçlarında, büyük bir emekle oluşturulan teraslarda yetiştirilen Butko zeytini, bölge üreticisinin en önemli geçim kaynaklarından biri haline geldi. Hasat mevsiminin gelmesiyle birlikte Yağcılar köyündeki üreticiler, ağaçların başına geçerek geleneksel yöntemlerle, yani elle toplama işlemine başladı. Bu zorlu coğrafyada gerçekleştirilen hasat, sadece bir ürün toplama süreci değil, aynı zamanda bölgenin tarımsal mirasını koruma çabası olarak öne çıkıyor.
Yüksek verim ve düşük asit oranıyla Butko farkı
Hasat çalışmalarına bizzat katılan Artvin Valisi Dr. Turan Ergün, bölgedeki zeytin yetiştiriciliğinin geldiği noktayı değerlendirdi. Butko zeytininin, diğer türlere kıyasla sunduğu yüksek yağ verimiyle dikkat çektiğini belirten Vali Ergün, ortalama 4 ile 4,5 kilogram zeytinden 1 kilogram zeytinyağı elde edilebildiğini ifade etti. Bu oran, standart zeytin türlerinde 6 kilograma kadar çıkabildiği için Butko zeytini, üreticiler için oldukça kıymetli bir ekonomik değer taşıyor. Düşük asit oranıyla da kalite standartlarını yükselten bu özel tür, Çoruh Vadisi'nin iklim koşullarından aldığı güçle bölgenin marka değeri olma yolunda ilerliyor.
Üretim kapasitesini artıracak yeni yatırımlar
Kent genelinde zeytin yetiştiriciliğinin Merkez, Ardanuç ve Yusufeli ilçelerinde yoğunlaştığını vurgulayan Vali Ergün, mevcut 900 dekar alandaki 25 bin ağaçlık varlığın, 2026 yılı itibarıyla 700 ton sofralık zeytin ve 80 ton zeytinyağı üretimi hedefiyle desteklendiğini açıkladı. Özellikle Yağcılar köyündeki 173 dekarlık üretim alanının stratejik önemine değinen Ergün, köyde faaliyete geçecek yeni zeytinyağı işleme atölyesiyle birlikte toplam 150 ton zeytin işleme ve 40 ton yağ elde etme kapasitesine ulaşılacağını belirtti. Barajların bölge iklimi üzerindeki yumuşatıcı etkisi sayesinde, zeytin tarımının 600-700 metre rakımlara kadar çıkabilmesi, üreticiler için yeni ve verimli alanların kapısını aralıyor.
Coğrafi işaret ile dünyaya açılma hedefi
Butko zeytininin sadece yerel bir ürün olarak kalmaması için yürütülen tescil çalışmaları, Artvin Ticaret Borsası ile koordineli bir şekilde sürdürülüyor. Ürünün coğrafi işaret almasıyla birlikte ekonomik değerinin daha da artması beklenirken, ARTTUR aracılığıyla internet üzerinden ve çeşitli mağazalarda satışa sunulan zeytinyağları, tüketicilerden yoğun ilgi görüyor. Orman Bölge Müdürlüğü'nün iki yıldır yürüttüğü çelikleme ve fidan üretimi çalışmaları kapsamında bu yıl 2 bin yeni ağacın toprakla buluşturulması, bölgedeki zeytin varlığının gelecekte daha da artacağının sinyallerini veriyor. Hasat sonrası kurulan tesiste ilk yağın tadına bakan Vali Ergün, üreticilere yönelik tarımsal desteklerin kararlılıkla devam edeceğini yineledi.
