Aydın Adnan Menderes Üniversitesi (ADÜ) Eğitim Fakültesi bünyesinde geliştirilen ve TÜBİTAK 1001 desteğiyle hayata geçirilen bilimsel çalışma, Avrupa'nın prestijli akademik platformlarından biri olan EUROCARTO 2026 Avrupa Kartografya Konferansı'nda büyük ilgi gördü. Çekya'nın Brno kentinde düzenlenen ve kartografya dünyasının önde gelen isimlerini bir araya getiren bu önemli etkinlikte, mekansal becerilerin kültürel boyutları masaya yatırıldı. Proje ekibinden Doç. Dr. Alaattin Arıkan ve Dr. Öğretim Üyesi Hatice Can'ın yanı sıra İsviçre Kuzeybatı Uygulamalı Bilimler ve Sanatlar Üniversitesinden Prof. Dr. Arzu Çöltekin'in katılımıyla gerçekleştirilen sunumlar, coğrafi görselleştirme ve mekansal biliş alanındaki güncel gelişmeleri gözler önüne serdi.
Küresel ölçekte dev veri ağı
Çalışmanın temelini, dünyanın farklı coğrafyalarında yaşayan 12-18 yaş grubundaki öğrencilerin zihinsel süreçlerinin analizi oluşturuyor. Mekansal yönelim, zihinsel döndürme ve görselleştirme yeteneklerini mercek altına alan ekip, bu becerilerin yaş, cinsiyet, akademik başarı ve sosyoekonomik faktörlerle olan karmaşık ilişkisini çözmeyi hedefliyor. Proje kapsamında şu ana kadar 20 farklı ülkeden araştırmacıyla kurulan iş birliği ağı, çalışmanın kapsamını genişletirken, Türkiye, Norveç, Çin, Filipinler ve Gana gibi ülkelerde veri toplama süreçleri başarıyla tamamlandı. Toplamda 3 bin 749 öğrenciye ulaşan araştırmacılar, diğer ülkelerdeki saha çalışmaları, etik izinler ve uzman değerlendirmeleri gibi süreçleri titizlikle yürütmeye devam ediyor.
Uluslararası normlar için yeni bir adım
Konferans kapsamında sunulan ve uluslararası norm değerlerinin oluşturulmasını hedefleyen poster çalışması, katılımcıların dikkatini çekti. Projenin temel amacı, mekansal düşünme becerileri konusunda dünya genelinde geçerli bir standart belirlemek ve bu veriler ışığında kültürel farklılıklara duyarlı eğitim modelleri geliştirmek olarak öne çıkıyor. Çek Kartografya Derneği tarafından Uluslararası Kartografya Birliği himayesinde düzenlenen bu konferans, ADÜ'nün yürüttüğü projenin küresel eğitim literatürüne katkı sağlama potansiyelini bir kez daha kanıtlamış oldu.
Eğitimde kültürel farkındalık hedefi
Araştırma, sadece akademik bir veri toplama süreci olmanın ötesinde, öğrencilerin mekansal yeteneklerini geliştirecek pedagojik yaklaşımlar için de bir rehber niteliği taşıyor. Farklı kültür bölgelerinden elde edilen verilerin karşılaştırmalı analizi, eğitim sistemlerinin öğrencilerin bilişsel gelişimine nasıl daha etkili katkı sunabileceğine dair önemli ipuçları veriyor. Doç. Dr. Alaattin Arıkan ve ekibi, projenin tamamlanmasıyla birlikte elde edilecek sonuçların, dünya genelindeki eğitim politikalarına yön verecek nitelikte bir referans kaynağı olmasını hedefliyor. Bu kapsamlı çalışma, Aydın'dan yükselen bir akademik başarının, uluslararası bilimsel iş birlikleriyle nasıl evrensel bir boyuta taşınabileceğini de somut bir şekilde ortaya koyuyor.
