Türkiye'nin uzay vizyonuna akademik düzeyde önemli bir katkı, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi'nden geldi. Dr. Ayşe Tosun'un yürütücülüğünü üstlendiği ve Doç. Dr. Alaattin Arıkan'ın danışmanlığında gerçekleştirilen kapsamlı araştırma, dünyanın en büyük uzay organizasyonlarından biri olan 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nin (IAC 2026) bilimsel programına kabul edilerek büyük bir başarıya imza attı. TÜBİTAK BİDEB 2218-Yurt İçi Doktora Sonrası Araştırma Burs Programı desteğiyle hayata geçirilen bu çalışma, uzay eğitiminde yeni bir dönemin kapılarını aralıyor. 5-9 Ekim 2026 tarihleri arasında Antalya'da düzenlenen kongrede, Dr. Ayşe Tosun tarafından gerçekleştirilen interaktif sunum, uluslararası bilim insanlarının yoğun ilgisiyle karşılaştı. Çalışma, öğrencilerin mekansal düşünme becerilerini geliştirirken, bu süreçte yaşadıkları kaygıları nasıl yöneteceklerine dair yenilikçi bir öğretim tasarımı sunuyor.
Uzay Devleri Antalya'da Buluştu
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Uzay Ajansı (TUA) ve SAHA İstanbul'un ev sahipliğinde gerçekleşen IAC 2026, küresel ölçekte uzay çalışmalarına yön veren kurumları bir araya getirdi. NASA, Avrupa Uzay Ajansı (ESA), ROKETSAN ve TÜBİTAK UZAY gibi dev kuruluşların yer aldığı bu devasa platform, Aydın'dan çıkan bilimsel bir çalışmanın uluslararası arenada görünürlüğünü artırdı. Türkiye'nin Milli Uzay Programı'nda yer alan Uzay Bilinci ve İnsan Kaynakları Geliştirme hedefi doğrultusunda, genç nesillerin bilimsel merakını desteklemek kritik bir öneme sahip. Bu bağlamda, mekansal düşünme becerilerinin erken yaşta kazandırılması, geleceğin mühendis ve bilim insanlarının yetişmesi için temel bir yapı taşı olarak görülüyor.
Mekansal Kaygı Öğrenme Sürecini Nasıl Etkiliyor?
Araştırmanın odak noktalarından birini oluşturan mekansal kaygı, öğrencilerin öğrenme süreçlerinde karşılaştıkları en büyük engellerden biri olarak tanımlanıyor. Harita okuma, koordinat belirleme veya üç boyutlu nesneleri zihinde canlandırma gibi görevlerde öğrenciler, başarısızlık korkusuyla zihinsel kaynaklarını verimli kullanamayabiliyor. Bu durum, öğrencilerin bilimsel etkinliklerden uzaklaşmasına ve potansiyellerini tam olarak ortaya koyamamalarına neden oluyor. Dr. Tosun ve ekibi, geliştirdikleri öğretim tasarımında öğrencilerin duygusal deneyimlerini merkeze alarak, hangi aşamalarda kaygı yaşadıklarını detaylı bir şekilde analiz etti. Bu analizler, öğrencilerin ihtiyaç duyduğu destek mekanizmalarının belirlenmesinde ve öğretim modelinin şekillendirilmesinde temel rehber oldu.
Dijital Oyunla Uzay Eğitiminde Yeni Yaklaşım
Çalışma kapsamında ortaokul öğrencileri için sosyal bilgiler, fen bilimleri, matematik ve astronomi disiplinlerini birleştiren bütüncül bir öğretim tasarımı geliştirildi. Bu tasarımın en dikkat çekici parçalarından biri ise uzay eğitimine yönelik özel olarak hazırlanan dijital oyun oldu. Öğrencilerin gökyüzündeki referans noktalarını kullanarak yön bulma becerilerini geliştirmeyi amaçlayan bu oyun, astronomi kavramlarını günlük yaşam deneyimleriyle birleştiriyor. İki boyutlu haritalar ile üç boyutlu uzay yapıları arasında köprü kuran bu interaktif yöntem, öğrencilerin mekansal görevlerdeki tereddütlerini azaltarak öğrenme motivasyonlarını artırıyor. IAC 2026'da paylaşılan bu disiplinler ötesi yaklaşım, Türkiye'nin uzay bilinci oluşturma hedeflerine eğitim boyutuyla güçlü bir destek sunuyor.
