Türkiye'nin tekstil ve hazır giyim sektöründeki küresel gücünün temelini oluşturan pamuk üretimi, bugün ciddi bir yol ayrımında bulunuyor. Aydın Ticaret Borsası ve Ulusal Pamuk Konseyi Yönetim Kurulu Başkanı Fevzi Çondur, sektörün mevcut durumunu değerlendirirken, pamuğun sadece bir tarım ürünü değil, aynı zamanda sanayi ile entegre çalışan stratejik bir hammadde olduğunu hatırlattı. Türkiye'nin yıllık 1,6 milyon tonluk pamuk tüketimine karşılık, bu sezon beklenen 300 bin tonluk üretimin iç talebi karşılamaktan uzak olduğunu belirten Çondur, aradaki devasa açığın ithalatla kapatılmak zorunda kalınmasının sürdürülebilir olmadığını ifade etti.
Üretim maliyetlerinde makas açılıyor
Tarım sektörünün yaşadığı en büyük sancının, girdi maliyetlerindeki öngörülemez artışlar olduğunu dile getiren Fevzi Çondur, çiftçinin karşı karşıya kaldığı riskleri çarpıcı bir örnekle açıkladı. Savaşlar ve küresel krizler gibi dış etkenlerin gübre gibi temel girdilerin fiyatlarını bir anda enflasyonun çok üzerine taşıdığını belirten Çondur, çiftçinin bu maliyetleri yıl içine yayarak değil, tek seferde ve o günün piyasa koşullarında karşılamak zorunda kalmasının üreticinin belini büktüğünü vurguladı. Ulusal Pamuk Konseyi'nin yaptığı detaylı analizlere göre, mevcut üretim maliyetleri ile piyasa fiyatları arasında yaklaşık 5 TL'lik bir uçurum bulunuyor. Çondur, bu farkın refah payı olarak üreticiye yansıtılmasının, çiftçinin bir sonraki sezona daha güçlü ve moralli girmesini sağlayacak en somut adım olacağını savundu. Çiftçinin kazandığı parayı doğrudan ekonomiye, tarım aletlerine, traktör yenilemeye veya temel ihtiyaçlarına harcayarak piyasada çarpan etkisi yarattığını hatırlatan Çondur, üreticinin tarlada kalmasının aslında tüm yerel ekonominin canlı kalması anlamına geldiğini belirtti.
Arazi yapısı verimliliği sınırlıyor
Türkiye'nin pamuk üretimindeki en büyük yapısal engellerinden birinin arazilerin parçalı yapısı olduğunu ifade eden Fevzi Çondur, bu durumun ölçek ekonomisine geçişi zorlaştırdığını belirtti. Brezilya örneğini veren Çondur, yaklaşık 450 üreticiyle 4 milyon ton pamuk üreten Brezilya'nın aksine, Türkiye'nin 70 bin üreticiyle çok daha küçük ölçeklerde faaliyet gösterdiğini hatırlattı. Miras yoluyla bölünmeler ve hukuki süreçlerin tarım arazilerini küçülttüğünü, bunun da birim maliyetleri yukarı çektiğini dile getiren Çondur, Türkiye'nin bu dezavantaja rağmen dünyada birim alan verimliliğinde üçüncü sırada yer almasının, Türk çiftçisinin yüksek bilgi birikiminin bir sonucu olduğunu ifade etti.
GDO'suz pamuk küresel bir marka
Tüm zorluklara rağmen Türk pamuğunun uluslararası pazarda çok özel bir yere sahip olduğunu vurgulayan Çondur, GDO'suz üretim (GMO-Free Turkish Cotton) kimliğinin korunması gereken en değerli varlık olduğunu belirtti. Pamuk üretiminin sadece Tarım ve Orman Bakanlığı'nın değil, Ticaret Bakanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın da ortak sorumluluk alanında olduğunu hatırlatan Çondur, üç bakanlığın eş güdüm içinde hareket etmesi gerektiğini savundu. İhracat potansiyeli, sanayiye hammadde sağlama kapasitesi ve yarattığı istihdamla pamuğun Türkiye ekonomisinin omurgası olduğunu yineleyen Çondur, dışa bağımlılığı azaltmak için üretimin en az yarısının yurt içinde karşılanması hedefinden sapılmaması gerektiğini sözlerine ekledi.
