Balıkesir'in Bandırma ilçesinde ticaretin kalbi sayılan esnaf, yaz aylarından beklediği canlılığı bulamadı. Normal şartlarda nüfusun arttığı, düğünlerin ve sosyal etkinliklerin yoğunlaştığı bu dönemde ticari hareketliliğin zirve yapması beklenirken, sonuç tam tersi bir tabloyla karşılandı. Bandırma Manifatura, Tuhafiye ve Kırtasiyeciler Odası Başkanı Adnan Gemici, sezonun kış aylarından bile daha sönük geçtiğini belirterek, yerel esnafın yaşadığı derin ekonomik sıkıntılara dikkat çekti. Gemici'ye göre, küçük işletmeler sadece alım gücünün düşüklüğüyle değil, aynı zamanda yapısal sorunlarla da boğuşuyor.
Bankalar esnafın gizli ortağı haline geldi
Esnafın en büyük şikayetlerinden biri, finansmana erişimdeki zorluklar ve bankaların işletmeler üzerindeki ağır maliyet yükü oldu. Yazar kasa POS cihazlarının zorunlu hale gelmesiyle birlikte bankalarla çalışmanın kaçınılmaz olduğunu ifade eden Gemici, bu durumun esnafın cebinden ciddi bir pay aldığını vurguladı. Sadece POS cihazı masraflarının bile aylık bazda binlerce lirayı bulduğunu belirten Oda Başkanı, bankaların adeta esnafın ortağı gibi kazançtan pay aldığını dile getirdi. Üç farklı bankayla çalışan bir esnafın, sadece aylık masraf ve komisyon giderleri için ödediği tutarın, işletmenin kâr marjını ciddi oranda erittiği ifade ediliyor. Bu maliyetlerin, zaten daralan piyasa koşullarında esnafın belini büktüğü açıkça görülüyor.
Marketlerin kontrolsüz büyümesi küçük esnafı bitiriyor
Sektörel bazda yaşanan en büyük sorunlardan biri ise marketlerin faaliyet alanlarının genişlemesi. Özellikle okul sezonu gibi kritik dönemlerde kırtasiye ürünlerinin market raflarında yer alması, uzmanlık alanı bu ürünler olan esnafı zor durumda bırakıyor. Adnan Gemici, marketlerin televizyon reklamları ve agresif tanıtım kampanyalarıyla her türlü ürünü satmasının, küçük esnafın rekabet gücünü tamamen yok ettiğini savunuyor. Gıda ve temizlik ürünlerinin ötesine geçen bu satış modelinin, araba lastiğinden elektronik eşyaya kadar geniş bir yelpazeye yayılması, perakende sektöründeki dengeleri bozuyor. Gemici, bu durumun önüne geçilmesi için acilen kapsamlı bir Perakende Yasası'nın çıkarılması gerektiğini ifade ediyor.
Ekonomik daralma sadece Bandırma ile sınırlı değil
Yaşanan ekonomik sıkıntıların sadece Bandırma'ya özgü bir durum olmadığını belirten Gemici, sorunun ulusal çapta bir krize dönüştüğünü vurguladı. İstanbul gibi büyükşehirlerde bile ana caddelerdeki dükkanların boşaldığını gözlemlediklerini aktaran Gemici, büyük ölçekli sanayicilerin ve iş insanlarının da benzer sancılar çektiğini belirtti. Esnafın ayakta kalabilmesi için halkın alım gücünün desteklenmesi ve ticari faaliyetleri düzenleyen yasal altyapının güçlendirilmesi şart. Küçük esnafın, marketlerin her şeyi satabildiği bu düzende korunması gerektiğini savunan Gemici, yetkililere seslenerek acil çözüm çağrısında bulundu. Kış sezonuna girerken esnafın beklentisi, üzerlerindeki mali yüklerin hafifletilmesi ve haksız rekabetin önüne geçecek yasal düzenlemelerin bir an önce hayata geçirilmesi yönünde.
