Bartın kent merkezinde bulunan ve geçmişte çekiç seslerinin hiç susmadığı tarihi Demirciler Sokağı, günümüzde unutulmaya yüz tutmuş bir zanaatın son kalesine ev sahipliği yapıyor. Yaklaşık 50 yıl önce 70 farklı demirci esnafının faaliyet gösterdiği bu hareketli sokakta, bugün sadece 56 yaşındaki Halil Ak'ın dükkanından yükselen metal sesleri duyuluyor. Dedesinin babasından devraldığı mesleği, 32 yıldır aynı tutkuyla sürdüren Ak, 100 yıllık bir aile geleneğini 30 metrekarelik mütevazı bir alanda ayakta tutmaya çalışıyor.
Dört kuşaktır süren bir emek hikayesi
Mesleğe henüz 24 yaşındayken babası Ahmet ve amcası Mehmet Ak'ın yanında çırak olarak adım atan Halil Ak, ailenin dördüncü kuşak temsilcisi olarak görevini sürdürüyor. Yıllar içerisinde pek çok usta mesleği bırakıp dükkanlarını kapatırken, o geleneği terk etmemeyi tercih etti. Bugün dükkanında kazma, orak, saban demiri, çapa, balta ve keser gibi tarım aletlerinin yanı sıra çeşitli mutfak bıçaklarını da el emeğiyle üretmeye devam ediyor. Ayrıca bölgedeki çiftçilerin kullandığı eski tarım aletlerini onararak, bu araçların yeniden ekonomiye ve kullanıma kazandırılmasını sağlıyor.
Yeni nesil zanaata mesafeli duruyor
Mesleğin geleceği konusunda oldukça karamsar olan Halil Ak, çırak bulamamaktan yakınıyor. Gençlerin bu kadim zanaata ilgi göstermemesini, çalışma koşullarının zorluğuna ve mesleğin yorucu doğasına bağlıyor. Ak, yeni neslin kirli ve uzun çalışma saatleri gerektiren bu işi tercih etmediğini belirterek, mesleğin kendisinden sonra devam etmeyeceğine dair endişelerini dile getiriyor. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte balta ve kazma gibi temel aletlerin artık seri üretimle Çin'den ithal edilmesinin, el emeği üretimin değerini düşürdüğünü ve bu durumun zanaatkarları zor durumda bıraktığını ifade ediyor.
Sessizliğe gömülen bir sokağın hikayesi
Geçmişte 70 dükkanın bulunduğu Demirciler Sokağı'nın bugünkü ıssızlığı, aslında geleneksel üretimin yaşadığı değişimin bir özeti niteliğinde. Emek harcayarak demiri şekillendiren ustaların yerini fabrikasyon ürünlerin alması, Bartın'daki bu tarihi sokağın dokusunu da tamamen değiştirdi. Kendisini mesleğin son temsilcisi olarak tanımlayan Halil Ak, emekli olmasına rağmen dükkanını açık tutarak, elinden geldiğince bu kültürel mirası yaşatmak için çaba gösteriyor. Modern dünyanın hızına ve seri üretimin kolaycılığına karşı, 100 yıllık bir geleneğin son temsilcisi olarak ocağını yakmaya devam ediyor.
