Tarımsal üretim süreçlerinin ardından tarlalarda ve bahçelerde atıl durumda kalan budama kalıntıları, Bartın Üniversitesi bünyesinde başlatılan kapsamlı bir bilimsel araştırma ile yeniden hayat buluyor. Doç. Dr. Sezgin Koray Gülsoy liderliğinde yürütülen ve TÜBİTAK 1002-A Hızlı Destek Programı tarafından onaylanan proje, zeytin ve fındık ağaçlarının budanması sonucu ortaya çıkan biyokütlenin, yüksek katma değerli ürünlere dönüştürülme potansiyelini masaya yatırıyor. Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü uzmanlarının öncülüğünde gerçekleştirilen bu çalışma, tarımsal atıkların sadece birer atık değil, aynı zamanda endüstriyel birer kaynak olabileceğini kanıtlamayı amaçlıyor.
Atıklardan kâğıt hamuru ve lignin üretimi
Projenin temelinde, zeytin ve fındık ağacı budama atıklarının derin ötektik çözücü (DES) teknolojisi kullanılarak bileşenlerine ayrıştırılması yer alıyor. Kolin klorür ve laktik asit esaslı bu özel çözücü yöntemiyle, atıkların kâğıt hamuru ve lignin üretimi için uygun birer ham maddeye dönüştürülmesi hedefleniyor. Araştırma ekibi, farklı sıcaklık ve süre parametrelerini deneyerek fraksiyonlama performansını optimize etmeyi planlıyor. Elde edilecek kâğıt hamurlarından laboratuvar ortamında üretilecek deneme kâğıtlarının fiziksel, mekanik ve optik özellikleri detaylı bir şekilde analiz edilecek. Aynı zamanda geri kazanılan ligninlerin kimyasal, yapısal ve antioksidan özellikleri de bilimsel bir titizlikle incelenecek.
Geleneksel yöntemlere karşı yenilikçi çözüm
Çalışmanın bir diğer önemli ayağını ise teknik karşılaştırmalar oluşturuyor. Araştırmacılar, derin ötektik çözücü esaslı bu yeni yöntemin performansını, endüstride yaygın olarak kullanılan geleneksel soda yöntemiyle kıyaslayacak. Bu karşılaştırma sayesinde, her iki yöntemin kâğıt hamuru, kâğıt ve lignin üretimi süreçlerindeki avantajları ve sınırlılıkları net bir şekilde ortaya konulacak. Projede Doç. Dr. Sezgin Koray Gülsoy’a araştırmacı olarak Dr. Özge Özgürlük ve Dr. Avni Yıldızbaş eşlik ederken, Arş. Gör. Elanur Kalkan ise doktora bursiyeri olarak akademik sürece katkı sunuyor.
Sürdürülebilir üretim için stratejik adım
Bu bilimsel girişimin başarıya ulaşması durumunda, zeytin ve fındık budama atıkları kâğıt endüstrisi ve lignin bazlı ürünler için sürdürülebilir bir alternatif ham madde kaynağı haline gelebilecek. Tarımsal atıkların daha verimli kullanılmasına olanak tanıyan bu yeni üretim yöntemleri, kaynakların korunması ve döngüsel ekonomi ilkeleri açısından büyük önem taşıyor. Bartın Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Akkaya, tarımsal atıkların bilimsel metotlarla yeniden değerlendirilmesinin kaynak verimliliği noktasında kritik bir adım olduğunu vurgulayarak, proje yürütücüsü Doç. Dr. Sezgin Koray Gülsoy ve tüm proje ekibini yürüttükleri bu değerli çalışmalarından dolayı tebrik etti.
