Bitlis’in tarihi dokusuyla öne çıkan ilçesi Ahlat, binlerce yıllık bir geleneğin yeniden hayat bulduğu önemli bir etkinliğe ev sahipliği yaptı. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdürlüğü tarafından 2022 yılında UNESCO Acil Koruma Gerektiren Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne dahil edilen Ahlat Taş İşçiliği Geleneği, düzenlenen kapsamlı bir çalıştayla masaya yatırıldı. Ahlat Öğretmenevi’nde gerçekleştirilen ve saygı duruşu ile İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başlayan program, bu kadim sanatın sadece bir zanaat değil, aynı zamanda bir medeniyetin imzası olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
Taşın Hafızası ve Ahlat’ın Mimari Kimliği
Programın açılışında konuşan Bitlis Valisi Ahmet Karakaya, bir şehrin kimliğinin sadece sokaklardan değil, tarihin derinliklerinden süzülüp gelen mimari eserlerden oluştuğunu vurguladı. Kubbet’ül İslam olarak bilinen Ahlat’ın, taş ustalığının zirve yaptığı bir merkez olduğunu belirten Karakaya, bölgedeki kümbetlerin, köprülerin ve mezar taşlarının bu sanatın en somut kanıtları olduğunu ifade etti. Taş işçiliğinin sadece Ahlat sınırları içerisinde kalmadığını, Sivas Divriği’den Erzincan’a kadar uzanan geniş bir coğrafyada Bitlisli ustaların izlerinin görüldüğünü hatırlatan Vali, bu mirasın korunmasının bir zorunluluk olduğunu dile getirdi.
Gelecek Nesillere Aktarılacak Bir Kültürel Miras
Taşın ocaktan çıkarılıp sanatsal bir değere dönüştürülmesinin oldukça meşakkatli bir süreç olduğunu belirten Karakaya, bu zorlu zanaatın genç kuşaklara aktarılması için kamu, özel sektör ve vatandaş iş birliğinin şart olduğunu belirtti. Bitlis’in Türkiye’nin en fazla tescilli esere sahip illerinden biri olduğunu hatırlatan Vali, restorasyon çalışmalarının bu noktada kritik bir rol oynadığını ifade etti. Modern mimari ile geleneksel taş işçiliğinin harmanlanması gerektiğine dikkat çeken Karakaya, yeni yapılacak binalarda dahi yöresel dokunuşların korunmasının, kültürel süreklilik açısından hayati önem taşıdığını sözlerine ekledi.
Akademik ve Yerel İş Birliğiyle Güçlenen Zanaat
Çalıştay kapsamında Kültür ve Turizm Uzmanı Ahmet Tan tarafından sunulan rapor, geleneğin mevcut durumu ve gelecekte atılması gereken adımları detaylandırdı. Etkinlik, Bitlis Vali Yardımcısı Tarık Safa Kahveci, Bitlis Eren Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necmettin Elmastaş, Ahlat Kaymakamı Özgür Kaya ve Belediye Başkanı Yavuz Gülmez’in yanı sıra çok sayıda akademisyen, taş ustası ve sivil toplum kuruluşu temsilcisinin katılımıyla gerçekleşti. Karşılıklı görüş alışverişlerinin yapıldığı oturumlarda, taş işçiliğinin bir meslek olarak nasıl geliştirilebileceği ve bu sanatın modern dünyada nasıl daha görünür kılınabileceği üzerine fikirler paylaşıldı. İstanbul Ticaret Üniversitesi ile ortaklaşa yürütülen belgesel çalışmaları gibi projelerin, bu kadim sanatın ulusal çapta tanıtılmasına sağladığı katkılar da toplantının önemli gündem maddelerinden biri oldu.
