Bursa'nın kalbinde, yüzyıllara meydan okuyan Tuz Pazarı Camii'nde yaşanan beklenmedik bir gelişme, şehrin tarihi dokusuna dair yeni bir tartışmayı ve heyecanı beraberinde getirdi. Yapının duvarlarında zamanla meydana gelen sıva ve boya dökülmeleri, sadece bir bakım ihtiyacını değil, aynı zamanda 1479 yılına kadar uzanabileceği tahmin edilen Erken Osmanlı dönemine ait orijinal bezemelerin varlığını ortaya çıkardı. Yıllardır sıradan bir duvar sanılan yüzeylerin altında saklı kalan bu sanatsal miras, bölge halkı ve tarih meraklıları arasında büyük bir şaşkınlık yarattı.
Altı on yıl süren sessizlik
Caminin duvarlarını kaplayan ve 1961 yılında yapıldığı bilinen sıva katmanlarının dökülmesiyle ortaya çıkan bu nakışlar, aslında uzun süredir gizli kalmış bir sanat eserini temsil ediyor. Tarihi yapının geçmişine dair önemli ipuçları sunan bu bezemelerin, caminin ilk inşa edildiği dönemden günümüze ulaşan nadide örnekler olduğu düşünülüyor. Ancak bu durum, söz konusu tarihi dokunun neden on yıllar boyunca sıva ve boya altında bırakıldığı sorusunu da beraberinde getirerek, geçmişteki restorasyon uygulamalarının sorgulanmasına neden oldu.
Restorasyon süreci ve rutubet engeli
Tuz Pazarı Camii Derneği Başkanı Ümit Altındiş, yapının korunması adına on yılı aşkın bir süredir Vakıflar Bölge Müdürlüğü ile iletişim halinde olduklarını belirtti. Deprem felaketleri sonrasında önceliklerin değişmesiyle restorasyon sürecinin aksadığını ifade eden Altındiş, caminin güney kısmında yer alan tuvalet yapısının neden olduğu rutubetin, duvarlardaki dökülmeleri hızlandırdığını ve bu durumun aslında gizli kalmış tarihi dokunun ortaya çıkmasına vesile olduğunu açıkladı. Vakıflar Bölge Müdürlüğü ve Anıtlar Kurulu'nun bölgede yürüttüğü incelemeler, bu bezemelerin tam olarak hangi döneme ait olduğunu ve nasıl korunması gerektiğini belirlemek adına büyük önem taşıyor.
Geleceğe taşınacak orijinal miras
Şu an için en büyük beklenti, Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından sağlanacak ödenekle başlatılacak olan kapsamlı restorasyon çalışması. Dernek yönetimi, duvarların altından çıkan bu orijinal dokunun titizlikle korunacağını ve tespit edilen bezemelerin yeniden ihya edilerek caminin özgün kimliğine kavuşturulacağını vurguluyor. Bursa'nın tarihi silüetinde önemli bir yere sahip olan Tuz Pazarı Camii, bu keşifle birlikte sadece bir ibadethane değil, aynı zamanda Osmanlı sanatının inceliklerini barındıran bir müze niteliği kazanmaya hazırlanıyor. Uzmanlar, yapılacak detaylı arşiv taramalarıyla 1961 yılındaki onarımın detaylarına ulaşmayı ve bu gizemli bezemelerin hikayesini tam olarak aydınlatmayı hedefliyor.
