Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ), özel gereksinimli bireylerin şehir yaşamındaki hareket alanlarını genişletmek ve onlara daha bağımsız bir yaşamın kapılarını aralamak amacıyla oldukça anlamlı bir projeye imza atıyor. Günlük hayatta pek çok kişinin üzerinde düşünmeden gerçekleştirdiği otobüse binmek, bir adresi bulmak veya yaya geçidinden güvenle karşıya geçmek gibi temel eylemler, özel bireyler için bazen aşılması güç engellere dönüşebiliyor. BTÜ, bu zorlukları ortadan kaldırmak ve bireylerin kentle olan bağını güçlendirmek için Zihinsel Engelli Bireylere Yönelik Kent Okuryazarlığı ve Güvenli Mekânsal İletişim Eğitimi Projesi'ni başlattı. Özel Bireylere Yönelik Kapsayıcı Toplum Uygulamaları Destekleme Programı tarafından desteklenmeye layık görülen bu çalışma, teorik bilgiyi pratikle birleştirerek katılımcıların özgüvenini artırmayı hedefliyor.
Sınıf ortamından gerçek hayatın içine
Projenin en dikkat çekici yönlerinden biri, eğitimin sadece dört duvar arasında kalmayacak olmasıdır. Katılımcılar, öğrendikleri teorik bilgileri gerçek kent yaşamı içerisinde deneyimleme fırsatı bulacaklar. Eğitim süreci, kontrollü ortamlarda başlayacak ve ardından katılımcıların gerçek sokaklarda, toplu taşıma duraklarında ve yaya yollarında pratik yapmalarıyla devam edecek. Harita okuma, rota oluşturma, görsel piktogramları anlama ve ihtiyaç duyulduğunda doğru yardım isteme yöntemleri, günlük yaşam senaryoları üzerinden bireylere aktarılacak. Bu sayede özel bireylerin, şehir içinde karşılaştıkları karmaşık durumlarla başa çıkma becerilerinin geliştirilmesi ve onların sosyal hayata daha aktif bir şekilde dahil olmaları amaçlanıyor.
Sürdürülebilir bir eğitim modeli hedefi
Proje, yalnızca doğrudan katılımcılara değil, onların yakın çevresine de rehberlik etmeyi amaçlıyor. Aileler, öğretmenler ve bu alanda çalışan uygulayıcılar için özel olarak hazırlanan rehber materyaller, projenin etkisini uzun vadeli kılacak. Geliştirilen bu eğitim modelinin, proje süreci tamamlandıktan sonra da farklı kurumlar ve şehirler tarafından örnek alınarak uygulanabilir olması hedefleniyor. Böylece, özel bireylerin kent yaşamına katılımını destekleyen yaygınlaştırılabilir bir sistemin temelleri atılmış olacak. Projenin akademik yürütücülüğünü Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Mimarlık Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Sinem Tapkı üstlenirken, araştırma ekibinde Doç. Dr. Ebru Kamacı Karahan ve Öğretim Görevlisi Dr. Ceyda Taşçıoğlu Canpolat gibi uzman isimler yer alıyor. Ayrıca Bursa Teknik Üniversitesinden Suat Cömert, Millî Eğitim Bakanlığından Gül Şahin ve Bursa Büyükşehir Belediyesinden Şehir ve Bölge Plancısı Semih Çakmak da projeye uzmanlıklarıyla katkı sağlıyor.
Toplumsal fayda odaklı akademik vizyon
Bursa Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, üniversitenin sadece akademik bilgi üreten bir kurum değil, aynı zamanda şehrin ihtiyaçlarına çözüm sunan bir yapı olması gerektiğini vurguluyor. Rektör Çağlar, toplumla bütünleşen üniversite vizyonu doğrultusunda, bilimsel çalışmaların toplumsal faydaya dönüştürülmesinin öncelikli hedefleri olduğunu belirtiyor. Özel bireylerin kent yaşamına daha güvenli ve bağımsız şekilde katılımını destekleyen bu projenin, daha kapsayıcı ve erişilebilir şehirler oluşturma yolunda önemli bir adım olduğunu ifade eden Çağlar, farklı disiplinlerin bir araya gelerek geliştirdiği bu çalışmanın, özel bireylerin günlük yaşamını kolaylaştıracağına olan inancını dile getiriyor. BTÜ'nün bu girişimi, şehir planlaması ve sosyal kapsayıcılık arasındaki bağı güçlendirerek, engelsiz bir kent yaşamı için umut verici bir örnek teşkil ediyor.
