Türkiye'nin en önemli meyve üretim merkezlerinden biri olan Bursa'nın Gürsu ilçesinde, nektarin üreticileri bu sezon oldukça hareketli ve inişli çıkışlı bir piyasa süreci yaşadı. Yaz mevsiminin ortasında yaşanan yoğun arz bolluğu, fiyatların tarlada 10 lira seviyelerine kadar gerilemesine neden olmuştu. Bu durum karşısında büyük hayal kırıklığı yaşayan ve maliyetlerini karşılayamayan pek çok çiftçi, çareyi meyve ağaçlarını kesmekte bulmuştu. Ancak sezonun sonuna doğru gelindiğinde, piyasadaki dengeler tamamen değişti ve geç dönem nektarinler üreticinin umudu haline geldi.
Fiyatlarda şaşırtıcı yükseliş
Temmuz ve ağustos aylarında tüm çeşitlerin aynı anda olgunlaşması ve ihracat kanallarının beklenen performansı gösterememesi, piyasada ciddi bir tıkanıklığa yol açmıştı. Ürünün tarlada kalması ve değerini bulamaması üreticiyi zor durumda bırakırken, sezonun geç dönemine girilmesiyle birlikte arz-talep dengesi yeniden kuruldu. Piyasada ürünün azalması ve daha dayanıklı olan geçici cinslerin hasat döneminin başlamasıyla birlikte, 10 liraya kadar düşen nektarin fiyatları tarlada 30 ile 40 lira arasında alıcı bulmaya başladı. Bu fiyat artışı, sezon başında büyük zarar eden üreticiler için bir nebze olsun nefes aldırıcı bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
İhracat ve dayanıklılık faktörü
Geç dönem nektarinlerin en büyük avantajı, soğuk hava depolarında iki aya kadar bozulmadan kalabilme özellikleridir. Bu dayanıklılık, ürünün Rusya, Azerbaycan, Balkan ülkeleri ve Orta Asya pazarlarına ihraç edilmesini mümkün kılıyor. Gürsu Ziraat Odası Meclis Üyesi Mehmet Yıldırım, piyasadaki bu hareketliliği değerlendirirken, yaz döneminde ihracatın zayıf kalmasının fiyatları aşağı çektiğini, ancak şu an tarlada ürün kalmaması nedeniyle geç dönem üreticisinin daha şanslı bir konuma geçtiğini belirtti. Yıldırım, 30-40 liralık fiyatların artan girdi maliyetleri göz önüne alındığında ancak maliyeti karşıladığını, yine de 10 liralık dip seviyeye göre çok daha iyi bir noktada olduklarını ifade etti.
Üreticinin sezon sonu tesellisi
Bölgedeki çiftçilerden İsmet Yıldırım ise ağustos ayında yaşanan fiyat çöküşünün orta dönem üreticisini derinden üzdüğünü hatırlatarak, şu an hasadı yapılan geçici cinslerin hem üreticiyi hem de tüccarı memnun ettiğini dile getirdi. Yurt dışı pazar değeri yüksek olan bu özel cinslerin, dayanıklılıkları sayesinde piyasada kıymetli hale geldiğini belirten Yıldırım, sezonu zararla kapatmak üzere olan çiftçiler için bu fiyat artışının önemli bir teselli olduğunu vurguladı. Türkiye genelinde bu yıl şeftali üretiminin yüzde 88, nektarin üretiminin ise yüzde 107 oranında artışla rekor seviyelere ulaşması beklenirken, üreticiler önümüzdeki yıllarda planlı bir üretim ve daha güçlü ihracat kanalları ile fiyat istikrarının sağlanmasını bekliyor.
