Çorum’un Ortaköy ilçesinde yer alan ve Hitit uygarlığının en önemli merkezlerinden biri kabul edilen Şapinuva, bugünlerde büyük bir heyecana ev sahipliği yapıyor. Arkeolojik kazıların 1990 yılında başladığı ve aradan geçen 36 yıl boyunca büyük bir titizlikle sürdürüldüğü bu kadim kentte, toprağın altından çıkarılan binlerce yıllık çivi yazılı tabletler, artık dünya sahnesine çıkmaya hazırlanıyor. Çorum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen ve Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı tarafından desteklenen özel bir proje kapsamında, bu eşsiz belgelerin UNESCO Dünya Belleği Listesi’ne dahil edilmesi için resmi başvurular tamamlandı. Hitit Üniversitesi adına Şapinuva Kazı Başkanlığı tarafından, Çorum Müze Müdürlüğü’nün arşiv desteğiyle hazırlanan dosya, insanlık tarihinin ortak mirasını koruma altına almayı hedefliyor.
Dillerin ve kültürlerin buluşma noktası
Şapinuva’da bugüne kadar gerçekleştirilen kazı çalışmalarında, kentin görkemli mimari yapılarıyla birlikte tam 4 bin 533 adet tablet ve tablet parçası gün ışığına çıkarıldı. Bu arşivin en dikkat çekici yanı ise yalnızca tek bir dilden oluşmaması; Hititçe, Hurrice, Hattice, Akadça ve Sümerce gibi dönemin farklı uygarlıklarına ait dillerle kaleme alınmış olmasıdır. Söz konusu belgeler, sadece bir dönemin yazışmalarını değil; mektuplardan dini tören metinlerine, fal kayıtlarından askeri yapılanmaya ve diplomatik ilişkilere kadar binlerce yıl öncesinin siyasi, sosyal ve kültürel dokusunu bugüne taşıyan paha biçilemez birer tarih kaynağı niteliği taşıyor. Çorum Müzesi koleksiyonunda büyük bir özenle korunan bu tabletler, bütünlüklerinin bozulmaması adına tek bir merkezde muhafaza edilerek bilimsel çalışmaların merkezinde yer alıyor.
Vali Çalgan’dan tarihi adımın önemine vurgu
Kazı alanında incelemelerde bulunan Çorum Valisi Ali Çalgan, projenin sadece yerel değil, küresel bir öneme sahip olduğunu vurguladı. Boğazkale’nin 1986 yılında UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’ne girdiğini ve oradaki 25 bin civarındaki kil tabletin zaten dünya belleğinde tescilli olduğunu hatırlatan Vali Çalgan, Şapinuva’dan çıkan 4 bin 533 tabletin de aynı prestijli listeye girmesinin Anadolu’nun kültür tarihindeki yerini perçinleyeceğini belirtti. Vali Çalgan, bu tabletlerin dönemin sosyal, ticari ve siyasi hayatına dair sunduğu verilerin, insanlık tarihinin derinliklerine ışık tuttuğunu ifade ederek, UNESCO Türkiye Milli Komisyonu ile başlatılan sürecin olumlu sonuçlanmasıyla birlikte bu eserlerin dünya kültür mirasının zirvesindeki yerini alacağına olan inancını dile getirdi.
Geleceğe ışık tutan arkeolojik miras
Şapinuva’daki kazı çalışmaları, 1990 yılından bu yana aralıksız bir şekilde devam ediyor ve her geçen gün yeni bulgularla tarihin tozlu sayfalarını aralamaya devam ediyor. Kazı Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Önder İpek ve ekibinin büyük özveriyle yürüttüğü çalışmalar, sadece mimari kalıntıları değil, aynı zamanda o dönemin insanının düşünce dünyasını, inançlarını ve günlük yaşam pratiklerini de gün yüzüne çıkarıyor. UNESCO başvurusu, bu bilimsel çabaların uluslararası düzeyde tescillenmesi ve gelecek nesillere aktarılması adına atılmış en somut adımlardan biri olarak görülüyor. Şapinuva’nın sunduğu bu zengin arşiv, Anadolu’nun dünya kültür tarihinin merkezindeki konumunu bir kez daha kanıtlarken, tabletlerin tescil süreci hem bölge turizmi hem de arkeoloji dünyası için büyük bir heyecanla bekleniyor.
