Denizli'nin bereketli topraklarıyla bilinen Çal ilçesinde, bağcılıkla geçimini sağlayan binlerce aile büyük bir ekonomik çıkmazın içine sürükleniyor. Geçtiğimiz sezon 30 lira seviyelerinde seyreden üzüm fiyatlarının, bu yıl 17 ile 20 lira arasına sıkışması, üreticilerin sabrını taşırdı. Artan mazot, gübre, ilaç ve işçilik maliyetleri karşısında ezilen çiftçiler, emeklerinin karşılığını alamamanın derin üzüntüsünü yaşıyor. Çal Belediye Başkanı Ahmet Hakan, bu vahim tabloya dikkat çekmek ve çözüm yollarını tartışmak amacıyla Atatürk Parkı'nda üreticiler ve sivil toplum kuruluşu temsilcileriyle bir araya geldi. Meydanda yükselen ortak ses, üreticinin artık daha fazla zararı kaldıramayacağı yönündeydi.
Maliyetler katlanırken kazanç eridi
Başkan Ahmet Hakan, fiyatlardaki bu ani ve sert düşüşün mantıklı bir izahının olmadığını vurgulayarak, üreticinin yaşadığı mağduriyeti sert bir dille eleştirdi. Geçen yıl 30 liraya satılan ürünün bu yıl neredeyse yarı fiyatına düşürülmesinin, çiftçinin bir yıllık emeğine vurulmuş bir darbe olduğunu ifade eden Hakan, mazotun, gübrenin ve ilacın fiyatı her geçen gün artarken üzüm fiyatının aşağı çekilmesinin kabul edilemez olduğunu belirtti. Bu durumun sadece bir fiyat meselesi değil, bir ailenin geçim kaynağı ve Çal'ın geleceğiyle ilgili bir beka sorunu olduğunu vurgulayan Hakan, üreticinin kazanamadığı bir sistemin uzun vadede ayakta kalamayacağının altını çizdi.
Bağlar sökülürse Çal'ın geleceği kararır
Üreticinin zarar etmeye devam etmesi halinde, gelecek yıl bağların başına geçmeyeceğini ve üretimin hızla azalacağını belirten Hakan, bu durumun sadece çiftçiyi değil, nakliyeciden esnafa kadar tüm ilçe ekonomisini derinden sarsacağını dile getirdi. Bugün üç kuruş daha ucuza üzüm almak isteyenlerin, yarın ürün bulamayacaklarını hatırlatan Belediye Başkanı, dedelerden miras kalan bu kültürel ve ekonomik değerin korunması gerektiğini söyledi. Üreticinin emeğinin değersizleştirilmesinin, Çal'ın ekonomik dengesini bozacağını ve ilçenin en önemli geçim kaynağı olan bağcılığın sonunu getireceğini ifade eden Hakan, bu sürecin sadece üreticinin değil, tüm ilçe halkının ortak meselesi olduğunu vurguladı.
Kurtuluşun anahtarı: Kooperatifleşme
Toplantının en dikkat çekici bölümünde ise çözüm önerileri masaya yatırıldı. Başkan Hakan, üreticinin yıllardır yaşadığı en büyük sorunun bireysel hareket etmek olduğunu belirterek, tek tek pazarlık yapan çiftçinin alıcı karşısında elinin zayıf kaldığını ifade etti. Güçlü alıcılar karşısında üreticinin ancak birlik olarak masada söz sahibi olabileceğini vurgulayan Hakan, kooperatifleşmenin şart olduğunu söyledi. Üreticilerin bir araya gelerek kendi ürünlerinin sahibi olması gerektiğini belirten Hakan, ortak hareket etmenin sadece satış aşamasında değil, gübre ve ilaç gibi girdi maliyetlerinin düşürülmesinde de büyük avantaj sağlayacağını sözlerine ekledi. Çal'da üretimin sürdürülebilir olması için üreticinin kazanması gerektiğini belirten Hakan, belediye olarak her zaman çiftçinin yanında durmaya devam edeceklerini yineledi.
