Denizli’nin tarımsal üretim merkezlerinden biri olan Çivril ilçesi Işıklı Mahallesi, bu sezon elma üreticilerinin yaşadığı derin ekonomik krizle gündeme geliyor. Hem çiftçilik yapan hem de mahalle muhtarı olarak görevini sürdüren Serkan Aymaz, bölgedeki üreticilerin içinde bulunduğu durumu bir ekonomik kayıp yılı olarak tanımlıyor. Bahçesinden bu yıl 70 ile 100 ton arasında yüksek bir rekolte bekleyen Aymaz, elde edilen ürünün değerini bulamaması nedeniyle büyük bir hayal kırıklığı yaşadıklarını ifade ediyor. Üreticinin alın terinin karşılığını alamadığı bu süreçte, bahçelerdeki sessizlik her geçen gün daha da derinleşiyor.
İşçilik maliyetleri kazancı yuttu
Üretim sürecinin en kritik aşamalarından biri olan seyreltme döneminde yaşanan tablo, krizin boyutlarını gözler önüne seriyor. Geçtiğimiz yıl 6 lira seviyesinde alıcı bulan seyreltme elmasının bu yıl 3 liraya kadar gerilediğini belirten Serkan Aymaz, bu fiyatın işçilik giderlerini dahi karşılamaktan uzak olduğunu vurguluyor. Günlük işçi yevmiyelerinin erkeklerde 2 bin, kadınlarda ise 1 bin 500 liraya ulaştığı bir ortamda, toplanan ürünün maliyeti kurtarmaması nedeniyle birçok elmanın dalında veya yerde çürümeye terk edildiği belirtiliyor. Aymaz, bu durumun sadece bir ürün kaybı değil, aynı zamanda ciddi bir milli servet kaybı olduğunu ifade ediyor.
Girdi fiyatları katlandı, elma fiyatları çakıldı
Çiftçinin yaşadığı mağduriyetin temelinde, girdi maliyetlerindeki kontrolsüz artış ile satış fiyatlarındaki düşüş arasındaki makasın açılması yatıyor. Gübre, mazot ve zirai ilaç gibi temel kalemlerde geçen yıla oranla yüzde 100'ü bulan maliyet artışları, üreticinin belini bükmüş durumda. Geçen yıl 40 lira civarında seyreden elma fiyatlarının bu yıl 20-25 lira bandına sıkışması, sanayi tipi ıskarta elmanın ise 11-12 liradan 4 liraya kadar düşmesi, üreticinin tüm hesaplarını altüst etti. Aymaz, market raflarında 140 liraya kadar çıkan elma fiyatları ile tarladaki fiyat arasındaki uçuruma dikkat çekerek, denetim mekanizmalarının yetersizliğinden şikayet ediyor.
Çiftçi arayış içinde: Elmadan vazgeçiş başlıyor
Yaşanan bu ekonomik darboğaz, Çivril genelinde tarımsal desenin de değişmesine neden oluyor. Elma bahçelerinin her geçen gün azaldığını belirten muhtar Aymaz, üreticilerin artık daha az masraf gerektiren ürünlere yöneldiğini gözlemlediklerini söylüyor. Gübreleme, ilaçlama ve yoğun işçilik gerektiren elma üretiminden uzaklaşan çiftçiler; arpa, buğday, kayısı veya şeftali gibi alternatif ürünlere geçiş yaparak ayakta kalmaya çalışıyor. Çivril’in bereketli topraklarında yaşanan bu değişim, bölgenin geleneksel tarım kimliğinin de ciddi bir tehdit altında olduğunu gösteriyor. Üretici, devletin bu süreçte daha etkin bir denetim ve destek politikası izlemesini bekliyor.
