Denizli Servergazi Devlet Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Murat Gürsoy, 21 Eylül Dünya Alzheimer Günü vesilesiyle yaptığı değerlendirmelerde, toplumda yaygın olan yanlış bir kanıya dikkat çekerek, unutkanlığın her zaman yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak kabul edilmemesi gerektiğini belirtti. Alzheimer hastalığının sadece basit bir unutkanlık tablosu olmadığını, aksine hafıza ve düşünme süreçlerini kapsayan bilişsel işlevlerde ilerleyici bir bozulma süreci olduğunu ifade eden Gürsoy, beyindeki patolojik değişimlerin klinik belirtiler ortaya çıkmadan yıllar önce başlayabildiğine işaret etti. Bu sinsi ilerleyiş nedeniyle, erken dönemde fark edilen küçük işaretlerin hastalığın yönetimi açısından kritik bir rol oynadığını vurguladı.
Günlük Yaşamı Aksatan Belirtilere Dikkat
Her unutkanlık vakasının alzheimer ile ilişkilendirilmemesi gerektiğini belirten Dr. Gürsoy, normal yaşlanma süreci ile alzheimer hastalığı arasındaki temel farkın, unutkanlığın günlük yaşam üzerindeki etkisi olduğunu açıkladı. Yaş ilerledikçe bazı isimleri veya eşyaların yerini anlık olarak hatırlamakta zorlanmanın normal kabul edilebileceğini belirten uzman hekim, ancak alzheimer hastalarında bu durumun çok daha farklı bir boyuta ulaştığını ifade etti. Kişinin aynı soruyu defalarca sorması, daha önce kolaylıkla yaptığı yemek hazırlama veya fatura ödeme gibi rutin işlerde ciddi zorluklar yaşaması ve ipucu verilmesine rağmen yaşanan bir olayı hatırlayamaması gibi durumların, mutlaka ciddiye alınması gereken uyarıcı belirtiler olduğunu vurguladı. Özellikle unutkanlığın zamanla giderek artış göstermesi ve kişinin bağımsız yaşamını sürdürmesini engellemeye başlaması durumunda, bunun sadece yaşa bağlanmaması ve vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulması gerektiğini belirtti.
Hasta Yakınları İçin İletişim ve Güvenlik Stratejileri
Alzheimer hastalarıyla kurulan iletişimin kalitesinin, hastalığın seyri ve hastanın huzuru açısından büyük önem taşıdığını belirten Dr. Murat Gürsoy, hasta yakınlarına önemli tavsiyelerde bulundu. Hastalarla konuşurken karmaşık cümlelerden kaçınılması, kısa ve anlaşılır ifadelerin tercih edilmesi gerektiğini belirten Gürsoy, hastanın duygularını anlamaya çalışmanın ve onu sürekli hatırlamaya zorlayarak strese sokmamanın önemine değindi. Özellikle 'Hatırlamıyor musun?' gibi kişiyi test etmeye yönelik sorulardan kaçınılması gerektiğini, bunun yerine sakin ve destekleyici bir yaklaşımın benimsenmesi gerektiğini ifade etti. Ayrıca, alzheimer hastalarının yaşadığı ev ortamının güvenli hale getirilmesinin hayati bir zorunluluk olduğunu belirten uzman, ev içindeki kayma ve düşmeleri önleyecek düzenlemelerin yapılması, ilaçların ve kesici aletlerin güvenli bir şekilde muhafaza edilmesi ve özellikle gece saatlerinde yeterli aydınlatmanın sağlanması gerektiğinin altını çizdi.
Risk Faktörleri ve Koruyucu Yaşam Tarzı
Alzheimer hastalığı riskinin yaş, genetik yatkınlık ve aile öyküsü gibi değiştirilemeyen faktörlerin yanı sıra, yaşam tarzıyla doğrudan ilişkili birçok faktörden de etkilendiğini belirten Dr. Murat Gürsoy, korunma yollarına dair önemli bilgiler paylaştı. Kronik kafa travmaları, uzun süreli depresyon öyküsü, alkol kullanımı, hipertansiyon, kolesterol yüksekliği ve şeker hastalığı gibi durumların alzheimer riskini artıran temel faktörler arasında yer aldığını ifade etti. Ailesinde alzheimer öyküsü bulunan ancak henüz teşhis almamış bireylerin, beyin sağlığını korumak adına sigaradan uzak durmaları, hareketli bir yaşam tarzını benimsemeleri, sağlıklı beslenmeleri, sosyal ilişkilerini aktif tutmaları ve kaliteli bir uyku düzenine sahip olmaları gerektiğini vurguladı. Son olarak vatandaşlara çağrıda bulunan Gürsoy, unutkanlığın önemsenmesi gerektiğini ancak her unutkanlığın alzheimer olmadığını, önemli olanın belirtilerin niteliği ve günlük yaşam üzerindeki etkisinin doğru değerlendirilmesi olduğunu belirterek, kendisinde veya yakınlarında giderek artan unutkanlık fark eden herkesin bir sağlık kuruluşuna başvurması gerektiğini yineledi.
