İsviçre'de 36 saatlik diplomasi trafiği: ABD'den İran'a "söz değil eylem" mesajı
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İsviçre'deki kritik müzakerelerin ardından Tahran yönetimiyle varılan mutabakatları değerlendirerek, nükleer denetimlerin yeniden başlayacağını ve bölgesel istikrar için yeni mekanizmaların devreye alındığını duyurdu.
İsviçre'de 36 saat süren yoğun müzakerelerin ardından kameraların karşısına geçen ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran ile yürütülen görüşmelerde somut ilerlemeler kaydedildiğini açıkladı. Vance, Tahran yönetiminin nükleer denetçilere uzun bir aradan sonra kapılarını yeniden açma kararını önemli bir adım olarak nitelendirse de, temkinli duruşunu koruyarak "Kimsenin sözüne güvenemezsiniz, sadece eylemlere bakmak zorundayız" uyarısında bulundu.
Hürmüz Boğazı ve Enerji Piyasaları
Görüşmelerin en dikkat çekici sonuçlarından biri, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nın kesintisiz açık kalmasını garanti altına alacak yeni bir mekanizmanın kurulması oldu. Vance, bu gelişmenin küresel enerji piyasalarına doğrudan yansıdığını belirterek, piyasaya sürülen 15 milyon varil petrolün akaryakıt fiyatlarında aşağı yönlü bir ivme yarattığını ve bu düşüşün devam edeceğini ifade etti.
Bölgesel Ateşkes ve Güvenlik Stratejisi
Orta Doğu'da gerilimi düşürmek adına atılan adımlara değinen ABD Başkan Yardımcısı, İsrail ve Körfez ülkeleriyle koordineli bir şekilde bölgesel ateşkesi kalıcı kılacak bir sistem inşa ettiklerini belirtti. Vance, "Henüz evi inşa etmedik ancak temelini attık. Dönüşüme uğramış bir Orta Doğu için inşa sürecimiz kararlılıkla devam edecek" ifadelerini kullandı.
Nükleer Denetimlerde Yeni Dönem
İran'ın nükleer silah elde etme ihtimalini tamamen ortadan kaldırmayı hedeflediklerini vurgulayan Vance, denetim rejiminin eskisinden çok daha güçlü bir şekilde tesis edileceğini kaydetti. Tahran yönetiminin müfettişlere izin vermesini olumlu karşılasalar da, bu denetimlerin kapsamının ve müfettişlerin hareket alanının yakından takip edileceğinin altını çizdi.
Tahran'dan İlk Yanıt: Taahhütler Çerçevesinde Süreceğiz
ABD kanadından gelen bu açıklamalara İran cephesinden yanıt gecikmedi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile olan ilişkilerin, ülkedeki yasal mevzuat ve denetim anlaşmalarındaki taahhütler doğrultusunda yürütüleceğini belirtti. Bekayi, denetimlerin kapsamının müzakerelerin seyrine göre şekilleneceğini hatırlatarak, İran'ın kendi iç hukukunu ve ulusal güvenlik kararlarını merkeze alan bir diplomasi izleyeceğini vurguladı.
