Tarih, 1995 yazında Srebrenitsa'da kesildi. Binlerce masum insan, bir generalin emriyle hayatını kaybetti. O general, yıllar sonra yargı önüne çıktı ve ömrünün kalanını demir parmaklıklar ardında geçirdi. Şimdi o hücrede son nokta kondu.
Ratko Mladic'in ölümü, BM yetkilileri tarafından doğrulandı. Bir süredir cezaevi hastanesinde tedavi gören 84 yaşındaki Mladic, dün hayatını kaybetti. Bosna Savaşı'nın en kanlı dönemine imza atan komutan, cezasını Hollanda'nın Lahey kentinde çekiyordu.
Srebrenitsa'da yaşananlar neydi?
Mladic, 1992-1995 arasındaki Bosna Savaşı'nda Bosnalı Sırpların askeri lideriydi. Onun emriyle Temmuz 1995'te Srebrenitsa'da 8 binden fazla Boşnak sivil katledildi. Bu olay, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Avrupa'da yaşanan en büyük soykırım olarak kayıtlara geçti. Ayrıca 10 binden fazla kişinin öldüğü Saraybosna Kuşatması'nın da baş sorumlusu olarak yargılandı.
Savaş bittikten sonra Mladic ortadan kayboldu. Tam 16 yıl boyunca kaçak yaşadı. 2011 yılında Sırbistan'da yakalandı ve Lahey'e gönderildi. Uluslararası ceza mahkemesi, 2017'de onu soykırım ve insanlığa karşı suçlardan ömür boyu hapis cezasına çarptırdı. Temyiz başvurusu 2021'de reddedildi ve cezası kesinleşti.
Bu ölüm ne anlama geliyor?
Mladic'in ölümüyle birlikte Bosna Savaşı'nın en büyük hesabı kapanmış oldu. Savaş mağdurları için bu, adaletin tam olarak yerine bulduğu anlamına gelmiyor. Ama savaş suçlularının cezadan kaçamayacağının bir kez daha kanıtı oldu. Uluslararası hukuk, yıllar süren takibin ardından sonucu teslim etti.
Srebrenitsa'da hayatını kaybedenlerin aileleri, bu haberi nasıl karşıladı? Mladic'in ölümü, savaşın yaralarını yeniden gündeme getirebilir. Özellikle soykırımı hâlâ inkar edenlere karşı, tarihsel gerçeklerin hatırlanması açısından önemli bir dönüm noktası.
