Dünya genelinde tatlı su kaynakları, son on yıldır aralıksız devam eden bir azalma süreciyle karşı karşıya. Birleşmiş Milletler çatısı altındaki Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) tarafından yayımlanan Küresel Su Kaynaklarının Durumu Raporu, gezegenin hayati su döngüsünün artık aşırı kuraklık ile ani seller arasında savrularak dengesini tamamen yitirdiğini gözler önüne seriyor. İsviçre merkezli olarak açıklanan veriler, göllerden nehirlere, toprak neminden yer altı sularına kadar tüm tatlı su rezervlerinin alarm verici bir seviyeye gerilediğini işaret ediyor.
Buzullardaki erime rekor seviyede
Özellikle buzullardaki kütle kaybı, küresel su krizinin boyutlarını anlamak açısından kritik bir gösterge haline geldi. Rapora göre, 2023 ile 2025 yılları arasında kümülatif olarak bin 400 gigaton buzul suyu eriyerek yok oldu. Bu devasa kaybın, dünya genelinde bir yıl içerisinde tüketilen toplam tatlı su miktarının yaklaşık üçte birine denk gelmesi, durumun vahametini ortaya koyuyor. Bununla birlikte, 2025 yılı kayıtları, son 35 yılın en düşük nehir debilerinin yaşandığı dönemlerden biri olarak tarihe geçerken, dünya genelindeki yer altı su kuyularının üçte ikisinin artık tarihsel normların tamamen dışına çıktığı tespit edildi.
Tasarruf hesabı hızla boşalıyor
WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo, yer altı suları ve buzulların gezegenin zor zamanlar için tuttuğu bir tür tasarruf hesabı olduğunu belirterek, bu yedek akçenin hızla tüketildiğini vurguladı. Saulo, artık tek bir kuraklık döneminin bile doğrudan bir su krizine dönüşebilecek kadar kırılgan bir yapıda olduğumuzu ifade ediyor. Gezegenin su yönetimindeki bu zafiyet, iklimsel değişimlerin etkisini daha da derinleştiriyor.
El Nino etkisi dengeleri bozacak
Gelecek dönem için yapılan tahminler ise su dengesizliğinin daha da şiddetleneceğine işaret ediyor. Son kırk yılın en güçlü aşamasına ulaşması beklenen El Nino hava olayının, küresel su döngüsü üzerindeki baskıyı artıracağı öngörülüyor. Bu durum, bazı coğrafyaların şiddetli kuraklıklarla boğuşurken, diğer bölgelerin ise yıkıcı taşkın ve sel felaketleriyle karşı karşıya kalacağı bir dönemi beraberinde getirecek. Uzmanlar, su kaynaklarının korunması ve sürdürülebilir yönetimi konusunda acil adımlar atılmadığı takdirde, bu dengesizliğin küresel çapta çok daha büyük insani ve çevresel krizlere yol açabileceği konusunda uyarıyor.
