Türkmenistan'da gerçekleştirilen Hazar Denizi Çevre Toplantısı'nda konuşan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, bölgenin karşı karşıya olduğu çevresel risklere dikkat çekerek, ekolojik dengenin korunması adına ülkeler arası iş birliğinin hayati önem taşıdığını belirtti. Pezeşkiyan, dünyanın jeopolitik gerilimler, savaşlar ve ekonomik yaptırımların gölgesinde zorlu bir süreçten geçtiğini ifade ederken, bu karmaşık tablonun çevresel sorunların çözümünü engellememesi gerektiğinin altını çizdi.
Siyasi rekabetlerin ötesinde bir çevre politikası
İran Cumhurbaşkanlığı tarafından paylaşılan bilgilere göre Pezeşkiyan, çevrenin siyasi anlaşmazlıkların, ekonomik rekabetlerin veya bölge dışından gelen müdahalelerin bir kurbanı haline getirilmemesi gerektiğini savundu. Hazar Denizi'ne kıyısı olan ülkelerin, sahip oldukları ilmi, teknik, mali ve insani kapasiteleri birleştirerek, ulusal egemenlik haklarına saygı temelinde hareket etmeleri gerektiğini vurgulayan Pezeşkiyan, bölgenin kaderinin yine bu ülkelerin ortak iradesiyle belirlenmesi gerektiğine inandığını dile getirdi.
Su seviyesindeki düşüş bilimsel mercek altında
Hazar Denizi'nin su seviyesinde gözlemlenen belirgin düşüşün nedenlerine dair henüz kesin ve kapsamlı bir mutabakata varılamadığını belirten İran Cumhurbaşkanı, bu durumun çok boyutlu bir incelemeyi zorunlu kıldığını ifade etti. İklim değişikliği, artan küresel sıcaklıklar, buharlaşma oranlarındaki artış, değişen yağış rejimleri ve nehir akışlarındaki sapmaların yanı sıra insan kaynaklı müdahalelerin de bütüncül bir bilimsel çerçevede ele alınması gerektiğini vurgulayan Pezeşkiyan, çözüm arayışlarının bilimsel verilerle desteklenmesinin önemine değindi.
Kriz yönetiminde eyleme geçme zamanı
Bölgedeki çevresel değişimin hızı göz önüne alındığında, mevcut durumun sadece gözlemlenmesi veya tanımlanmasıyla yetinilmemesi gerektiğini belirten Pezeşkiyan, artık ortak bir kriz yönetimi aşamasına geçilmesi gerektiğini savundu. Sorunların sonuçlarını hafifletmek ve etkili çözümler üretmek için bölge ülkelerinin daha proaktif bir tutum sergilemesi gerektiğini belirten Pezeşkiyan, Hazar'ın geleceğinin korunması için atılacak adımların geciktirilmemesi gerektiğini ifade ederek sözlerini tamamladı.
