Dünya genelinde şehirlerin iklim değişikliğine karşı savunmasızlığını ortadan kaldırmayı hedefleyen dev bir adım New York'ta atıldı. COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un liderliğinde, Türkevi'nde gerçekleştirilen üst düzey toplantıda, Sürdürülebilir Kentsel Dirençlilik Finansmanı Faaliyeti yani kısa adıyla SURFF Girişimi resmen başlatıldı. Birleşmiş Milletler'in farklı birimleri, İLBANK ve Uluslararası Belediyeler Birliği gibi küresel aktörlerin iş birliğiyle hayata geçirilen bu mekanizma, şehirlerin iklim hedefleri ile finansal kaynaklar arasındaki kopukluğu gidermeyi amaçlıyor. Toplantıya katılan uluslararası kuruluşların temsilcileri, kentsel dirençliliğin finansmanında yeni bir dönemin kapılarını aralayan bu girişimin önemine vurgu yaptı.
Finansman ve uygulama zincirini güçlendiren yeni mekanizma
SURFF Girişimi, mevcut fonların yerine geçmekten ziyade, ülkelerin ve yerel yönetimlerin ihtiyaçlarını uluslararası finansman imkanlarıyla buluşturan bir kolaylaştırıcı olarak tasarlandı. COP31 Başkanı Kurum, mekanizmanın temel amacını, planlama aşamasından uygulama safhasına kadar uzanan süreci kesintisiz hale getirmek olarak tanımladı. Teknik uzmanlık desteğinden kapasite geliştirmeye, proje hazırlık süreçlerinden uzun vadeli ortaklıklara kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan bu yapı, şehirlerin iklim değişikliğine karşı daha dayanıklı hale gelmesini hedefliyor. Kurum, bu girişimin şehirlerin iklim krizine karşı kendi çözümlerini üretmelerini sağlayacak bir köprü görevi göreceğini belirtti.
Üç sütun üzerinde yükselen küresel iş birliği
Bakan Kurum, SURFF'ün işleyişini üç temel sütun üzerine inşa ettiklerini açıkladı. İlk sütun olan İklime Dirençli Şehirler Ülke Platformu, ülkelerin ulusal katkı beyanlarını yatırım yapılabilir kentsel projelere dönüştürmeyi hedefliyor. İkinci sütun, İklime Dirençli Şehirler Mükemmeliyet Merkezi ise teknik bilgi ve uygulama tecrübesini şehirlerin doğrudan erişebileceği somut araçlara dönüştürecek. Üçüncü ve son sütun olan Uluslararası İklime Dirençli Şehirler Diyaloğu ise finans kuruluşları, kalkınma bankaları ve yerel yönetimleri aynı masa etrafında buluşturarak küresel bir dayanışma ağı kurmayı amaçlıyor.
Türkiye'nin deprem bölgesindeki dönüşüm başarısı
Türkiye'nin 6 Şubat depremlerinin ardından yürüttüğü devasa yeniden inşa çalışmalarının, SURFF için en somut uygulama örneği olduğunu vurgulayan Kurum, bu tecrübenin dünyaya nasıl bir model sunduğunu detaylandırdı. Asrın felaketinin ardından 11 ilde 14 milyon insanı etkileyen süreci yönetirken, sadece konut üretmediklerini; sosyal donatıları, yeşil alanları ve ekonomik hayatıyla bütüncül bir planlama yaptıklarını ifade etti. İki yıl gibi kısa bir sürede 455 bin konutu tamamlayıp teslim ettiklerini, toplamda 600 bine yakın konutun inşa sürecinin devam ettiğini belirten Kurum, bu çalışmaların akıllı şehir ve uydu kent uygulamalarıyla desteklendiğini kaydetti.
Sıfır enerjili binalar ile emisyonlarda büyük düşüş
Deprem bölgesindeki yeniden inşa sürecini iklim politikalarıyla entegre ettiklerini belirten Bakan Kurum, yeni yerleşim alanlarının neredeyse sıfır enerjili bina yaklaşımıyla tasarlandığını açıkladı. Bu stratejik yaklaşım sayesinde enerji tüketiminde yüzde 39, sera gazı emisyonlarında ise yüzde 38 oranında bir azaltım sağlandığını belirten Kurum, dirençlilik, güvenli yapılaşma ve enerji verimliliğinin birbirini tamamlayan unsurlar olduğunu vurguladı. Türkiye'nin sahada bizzat uyguladığı bu başarılı modelin, SURFF Girişimi aracılığıyla iklim değişikliğiyle mücadele eden diğer dünya şehirlerine de ilham kaynağı olması hedefleniyor.
