İran ile varılan mutabakat ve müzakere sürecinin başlaması, ABD cephesinde çatışmaların en azından şimdilik durmasını sağladı. Başkan Donald Trump, bu gelişmeyi "kazanılmış bir zafer" olarak nitelendirip ekonomik göstergelerin iyileştiğini savunsa da, 100 günü aşkın süren gerilimin faturası çok daha karmaşık bir tabloya işaret ediyor.
40 Milyar Dolarlık Doğrudan Fatura
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nin (CSIS) verilerine göre, çatışmaların Pentagon’a yansıyan doğrudan maliyeti 40 milyar dolar seviyesinde. Ancak bu rakam, operasyonel bütçenin sadece bir kısmını oluşturuyor. Uzmanlar, özellikle bin adet Tomahawk füzesinin kullanıldığı yoğun mühimmat tüketiminin, ordunun envanterinde ciddi bir boşluk yarattığına dikkat çekiyor. Trump yönetimi, savunma sanayisini hızlandırmak adına Savunma Üretim Yasası'nı devreye sokmak zorunda kalırken, Pentagon’un ek finansman talepleri 80 milyar doları buluyor.
Enerji Krizi ve Enflasyon Baskısı
Savaşın en somut etkilerinden biri, benzin ve dizel fiyatlarındaki dramatik artış oldu. Ortalama benzin fiyatları 4 dolar sınırını zorlarken, dizel fiyatlarındaki yükseliş tarım ve lojistik sektörlerinde zincirleme bir maliyet artışına yol açtı. Brown Üniversitesi’nin analizine göre, Amerikalı haneler savaşın yarattığı enerji maliyetleri nedeniyle fazladan 250 doların üzerinde bir harcama yapmak zorunda kaldı.
Bunun yanı sıra, ABD’nin acil durum petrol rezervleri 1983’ten bu yana görülen en düşük seviyeye geriledi. Oklahoma’daki kritik Cushing petrol merkezindeki stokların tükenme noktasına gelmesi, küresel arzın ne kadar kırılgan bir dengede olduğunu gözler önüne seriyor.
Ekonomik Göstergeler ve Seçmen Algısı
Trump, borsadaki yükselişi ve istihdam verilerini bir başarı hikayesi olarak sunsa da, enflasyon verileri farklı bir dil konuşuyor. Yıllık enflasyonun üç yıl aradan sonra yüzde 4’ün üzerine çıkması, Federal Rezerv’in faiz politikalarını sıkılaştırmasına neden oldu. Bu durum, konut kredilerinden tüketici kredilerine kadar geniş bir yelpazede maliyetleri yukarı çekiyor.
Tüm bu ekonomik baskılar, Başkan Trump’ın kamuoyu desteğine de yansıyor. Anketler, seçmenlerin büyük bir kısmının ekonomi yönetimine ve İran politikasına mesafeli durduğunu gösteriyor. Onay oranlarının yüzde 37 seviyelerinde seyretmesi, "zafer" söyleminin halk nezdinde henüz tam karşılık bulmadığını kanıtlıyor. Savaşın sıcak çatışma kısmı sona ermiş gibi görünse de, Amerikan ekonomisinin bu maliyetleri sindirmesi uzun bir süre daha gündemi meşgul edecek gibi duruyor.
