Bölgesel gerilim yeni bir boyuta taşındı; İran’ın Körfez ülkelerindeki ABD tesislerini hedef almasının ardından Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiği tamamen durduruldu.
Körfez bölgesinde sular durulmuyor. İran ile ABD arasında süregelen karşılıklı saldırılar, hafta sonu itibarıyla hem coğrafi kapsamını genişletti hem de şiddetini artırdı. Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı’ndaki askeri varlığını gerekçe göstererek kritik geçiş noktasını deniz trafiğine kapattığını duyurdu.
Hürmüz’de abluka ve güvenlik krizi
İran’ın kurduğu Basra Körfezi Boğaz İdaresi, bölgedeki ABD askeri faaliyetlerini "yasa dışı" olarak nitelendirerek, güvenlik gerekçesiyle boğazdan geçişlerin durdurulduğunu açıkladı. Tahran, bölgede sükunet sağlanana kadar hiçbir gemiye izin verilmeyeceğini belirtirken, cumartesi gecesinden bu yana izinsiz güzergahlarda ilerleyen iki geminin hedef alındığı bildirildi. Hindistan ve Umman kaynaklı raporlar, saldırıya uğrayan "GFS Galaxy" adlı gemideki mürettebatın kurtarılmaya çalışıldığını, bir kişinin ise kayıp olduğunu doğruladı.
ABD’den 300 hedefli misilleme
Washington yönetimi ise İran’ın hamlelerine sert yanıt verdi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, son üç gece içerisinde İran’a ait 300’den fazla askeri noktanın vurulduğunu duyurdu. ABD, bölgedeki seyrüsefer özgürlüğünü korumaya kararlı olduklarını vurgulayarak, deniz trafiğinin alternatif rotalar üzerinden devam ettiğini savundu. Öte yandan Beyaz Saray, İran petrol satışına yönelik lisansları iptal ederek ekonomik baskıyı artırma yoluna gitti.
Körfez ülkeleri ateş hattında
Çatışmaların etkisi sadece İran ve ABD ile sınırlı kalmadı. Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Ürdün ve Bahreyn gibi bölge ülkeleri, İran’dan fırlatılan füze ve insansız hava araçlarının hedefi oldu. Katar yönetimi, düşen şarapnel parçaları nedeniyle sivillerin yaralandığını belirterek, saldırılardan İran’ı sorumlu tuttu. Umman ise hava sahasına yönelik İHA saldırılarını protesto etmek amacıyla İran büyükelçisini bakanlığa çağırdı.
Diplomaside çıkmaz sokak
Geçtiğimiz ay imzalanan ve Hürmüz Boğazı’nın açık tutulmasını öngören geçici anlaşma, yaşanan bu şiddetli çatışmalarla birlikte fiilen çökmüş durumda. İranlı yetkililer, "tek taraflı anlaşmalar döneminin kapandığını" ilan ederken, ABD Başkanı Donald Trump’ın ateşkes sürecinin sona erdiğine dair açıklamaları, bölgede uzun süreli bir istikrarsızlık döneminin başladığına işaret ediyor. Enerji piyasaları ise boğazdaki ablukanın yarattığı belirsizlikle birlikte yükseliş eğilimini koruyor.
