ABD Başkanı Donald Trump, uzun süredir devam eden çatışmaları sona erdirmeyi hedefleyen anlaşmanın pazar günü imzalanacağını duyurdu. Tahran yönetiminin takvim konusundaki çekincelerine rağmen Washington, sürecin tamamlanması için geri sayıma geçti.
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, İran ile yürütülen müzakerelerde sona gelindiğini ve anlaşmanın pazar günü resmileşeceğini belirtti. Trump, bu mutabakatın hayata geçmesiyle birlikte dünya enerji piyasaları için hayati öneme sahip Hürmüz Boğazı'nın yeniden tüm uluslararası trafiğe açılacağını vurguladı.
İmzalar için geri sayım
Anlaşmanın yakınlığına dair iyimser mesajlar veren bir diğer isim ise Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif oldu. Şerif, sürecin 24 saat içinde nihayete ermesini beklediklerini ve elektronik imza aşaması için hazırlıkların tamamlandığını ifade etti. Ancak Tahran cephesinde temkinli bir hava hakim. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, pazar gününün kesin bir imza tarihi olmadığını belirterek, sürecin işleyişine dair daha temkinli bir dil kullanmayı tercih etti.
Nükleer stoklar ve alternatif planlar
Trump, anlaşmanın imzalanmasının ardından İran'ın elindeki zenginleştirilmiş uranyum stoklarına yönelik de dikkat çekici bir mesaj verdi. Sürecin sakinleşmesiyle birlikte nükleer materyalleri teslim alacaklarını ve imha edeceklerini belirten Trump, diplomatik çözümün dışına çıkılması durumunda Washington'un elinde "nihai bir alternatif" bulunduğunu hatırlatarak taraflara gözdağı verdi.
Bölgesel kriz ve İsrail faktörü
İran Dışişleri Bakanı Seyid Abbas Arakçi, anlaşmanın merkezinde İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmaların durdurulmasının yer aldığını doğrulamıştı. Ancak İsrail tarafı, bu anlaşmanın bir parçası olmadığını açıkça beyan ediyor. Nitekim pazar günü İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyindeki 29 köy için tahliye emri vermesi, sahadaki gerilimin diplomatik çabalara rağmen yüksek seyretmeye devam ettiğini gösteriyor. İsrail, Hizbullah'ın ateşkesi ihlal ettiğini savunarak askeri operasyonlarını sürdürme niyetini koruyor.
Ekonomik şartlar ve belirsizlikler
ABD'li yetkililer, Tahran'a sağlanacak ekonomik kolaylıkların İran'ın üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmesine endeksli olduğunu belirtiyor. Geçmiş aylarda da benzer "anlaşma yakın" açıklamaları yapılmış ancak süreç son aşamada tıkanmıştı. Şimdi gözler, pazar günü gerçekleşmesi beklenen imza törenine ve tarafların sahadaki somut adımlarına çevrilmiş durumda.
