ABD Başkanı Donald Trump, Suudi Arabistan ile varılan sivil nükleer iş birliği anlaşmasının yürürlüğe girmesini, Riyad'ın İsrail ile normalleşme sürecine dahil olması şartına bağladı.
ABD ve Suudi Arabistan arasında sivil nükleer enerji alanında iş birliğini öngören ve kamuoyunda 123 Anlaşması olarak bilinen mutabakat, Washington'dan gelen sürpriz bir açıklamayla yeni bir boyuta taşındı. Başkan Donald Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, nükleer teknoloji transferinin gerçekleşmesi için Riyad yönetiminin İbrahim Anlaşmaları'na katılması gerektiğini belirtti.
Nükleer faaliyetlerde kırmızı çizgiler
Trump, anlaşmanın kapsamına dair net bir çerçeve çizerek, sürecin tamamen barışçıl amaçlarla sınırlı kalacağını vurguladı. ABD Enerji Bakanlığı ile yürütülen projelerin askeri bir nitelik taşımayacağını belirten Trump, uranyum zenginleştirme faaliyetlerine kesinlikle izin verilmeyeceğinin altını çizdi. Trump, mevcut nükleer iş birliğinin ancak Suudi Arabistan'ın İsrail ile diplomatik ilişkileri normalleştirmeyi kabul etmesi durumunda onaylanacağını ifade etti.
Tel Aviv'den diplomatik destek
Trump'ın bu çıkışı İsrail cephesinde olumlu karşılandı. İsrail Başbakanlık Ofisi tarafından yapılan açıklamada, Suudi Arabistan'ın İbrahim Anlaşmaları'na dahil olmasının bölgedeki barış iklimi için tarihi bir kırılma noktası oluşturacağı belirtildi. Tel Aviv, bu adımı Ortadoğu'da yeni bir dönemin başlangıcı olarak nitelendirerek Trump'ın stratejisine tam destek verdi.
Kongre onayı ve bölgesel dengeler
Daha önce Suudi Arabistan'ın ABD teknolojisiyle nükleer reaktörler kurmasına olanak tanıyan bir mutabakatın sinyalleri verilmişti. Ancak bu anlaşmanın hukuken yürürlüğe girebilmesi için ABD Kongresi'nin onayından geçmesi gerekiyor. Trump'ın son hamlesi, Washington'ın nükleer teknoloji paylaşımını bölgesel diplomatik ajandasıyla doğrudan bir pazarlık unsuru haline getirdiğini gösteriyor.
Riyad'ın Filistin konusundaki tutumu sürüyor
Suudi Arabistan yönetimi, İsrail ile normalleşme konusunda bugüne kadar oldukça temkinli bir duruş sergiledi. Riyad, diplomatik ilişkilerin kurulması için Filistin devletinin tanınmasını ve somut bir yol haritasının oluşturulmasını ön şart olarak sunuyor. Trump'ın nükleer iş birliğini normalleşme şartına bağlaması, bölgedeki diplomatik trafiğin önümüzdeki günlerde daha da yoğunlaşacağına işaret ediyor.
