İran, dünya enerji ticaretinin kalbi olan Hürmüz Boğazı'ndaki iddiasını bir adım öteye taşıdı. Tahran yönetimi, komşusu Umman ile yaptığı pazarlık sonucu boğazın güney koridorunu trafiğe kapattığını açıkladı. Bu hamle, bölgedeki gerilimi tırmandırırken küresel petrol piyasalarında yeni bir fiyat dalgası yaratabilir.
İran'ın yeni denklemdeki rolü ne?
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, ülke basınına yaptığı açıklamada anlaşmanın ayrıntılarını verdi. Garibabadi, Umman'ın güney güzergahını tamamen kapatmayı kabul ettiğini ve İran Silahlı Kuvvetleri'nin artık bu hattan geçişlere izin vermediğini duyurdu. Yetkili, boğazdaki taşıma güzergahının geçici olarak 7 mil genişliğinde tutulacağını, kalıcı rotanın ise ilerleyen süreçte Umman'la müzakere edileceğini aktardı. Yani İran, boğazın tamamında fiili kontrolü eline almış durumda.
Bu karar gemileri ve petrolü nasıl etkileyecek?
Garibabadi'nin açıklamaları, bölgeden geçen gemilerin durumuna da netlik kazandırdı. İranlı yetkili, boğazın hala kapalı olduğunu ve gemilerin geçtiği yönündeki haberlerin gerçeği yansıtmadığını söyledi. Bu, tankerlerin alternatif rotalar araması ya da İran'ın onayını alması gerektiği anlamına geliyor. Dünya petrol arzının önemli bir kısmının bu boğazdan geçtiği düşünüldüğünde, bu durum hem arz güvenliği hem de sigorta maliyetleri açısından ciddi bir risk oluşturuyor.
Boğaz ne zaman yeniden açılacak?
İran'ın bu adımı, masadaki tüm kozları ABD'ye karşı kullanma stratejisinin bir parçası. Garibabadi, boğazın yeniden açılması için ABD'nin ihlal ettiği tüm taahhütleri yerine getirmesi gerektiğini şart koştu. Ayrıca bu kararın, tüm cephelerde savaşın sona ermesi, ablukanın kaldırılması ve Yemen'deki durumun çözülmesi karşılığında mümkün olacağını belirtti. Yani İran, bu dosyayı bölgesel pazarlıkların merkezine koymuş durumda. Önümüzdeki günlerde uluslararası toplumun ve özellikle ABD'nin bu sert tutuma nasıl yanıt vereceği merak konusu.
