Nefes darlığını yaşlanmaya bağlamayın: KOAH sinsi ilerliyor

Düzce Üniversitesi'nden Prof. Dr. Ege Güleç Balbay, KOAH'ın sadece sigara içenlerin değil, çevresel faktörlere maruz kalan herkesin sorunu olduğunu belirterek erken teşhisin hayat kurtardığını vurguladı.

Nefes darlığını yaşlanmaya bağlamayın: KOAH sinsi ilerliyor

Günlük aktivitelerinizi yerine getirirken nefes nefese kalıyor, merdiven çıkarken zorlanıyor musunuz? Birçok kişi bu belirtileri sadece yaşlanmaya veya yorgunluğa bağlayarak göz ardı etse de, aslında bu durum Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı yani KOAH'ın ilk sinyalleri olabilir. Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ve Türk Toraks Derneği Batı Karadeniz Şube Başkanı Prof. Dr. Ege Güleç Balbay, Dünya KOAH Günü vesilesiyle yaptığı açıklamada, bu hastalığın sessizce ilerleyen ancak doğru yönetildiğinde yaşam kalitesini korumanın mümkün olduğu ciddi bir halk sağlığı sorunu olduğunu hatırlattı. Erken dönemde fark edilen belirtiler, bireylerin bağımsızlıklarını kaybetmemeleri ve günlük yaşamlarını sürdürebilmeleri açısından kritik bir öneme sahip.

Görünmez tehlike: Sadece sigara değil

KOAH denildiğinde akla ilk olarak sigara kullanımı gelse de, hastalığın kökenleri çok daha geniş bir alana yayılıyor. Prof. Dr. Balbay, özellikle 40 yaş üzerindeki bireylerde tütün ürünlerinin başat risk faktörü olduğunu ancak odun, kömür ve tezek dumanı gibi ev içi hava kirliliğinin, dış ortamdaki kirli havanın ve iş yerlerinde maruz kalınan toz, kimyasal gaz ve dumanların da hastalığı tetiklediğini vurguluyor. Elektronik sigara ve nargilenin masum alternatifler olarak görülmemesi gerektiğinin altını çizen uzmanlar, tütün dumanına maruz kalmanın önlenmesinin akciğer sağlığı için atılacak en temel adım olduğunu belirtiyor. Akciğer sağlığının temellerinin aslında doğumdan çok önce atıldığını ifade eden Balbay, gebelik ve çocukluk dönemindeki beslenme düzeninin, aşıların ve solunum yolu enfeksiyonlarının doğru yönetilmesinin ileriki yaşlardaki akciğer kapasitesini doğrudan etkilediğini dile getiriyor.

Hareket etmek nefes almayı kolaylaştırır

Hastaların nefes darlığı korkusuyla fiziksel aktivitelerden kaçınması, aslında hastalığın seyrini olumsuz etkileyen bir kısır döngü yaratıyor. Prof. Dr. Balbay, hareketsizliğin kas gücünü zayıflattığını ve günlük işleri daha da zorlaştırdığını belirterek, kişiye özel planlanmış egzersiz programlarının önemine dikkat çekiyor. Kısa yürüyüşlerle başlayan, dinlenme aralarıyla desteklenen ve kademeli olarak artırılan fiziksel aktiviteler, hastaların dayanıklılığını artırarak yaşam kalitesini yükseltiyor. Ancak bu egzersizlerin yoğunluğu ve türü, mutlaka bir sağlık ekibi gözetiminde, hastanın mevcut sağlık durumu ve hastalığın şiddeti göz önüne alınarak belirlenmelidir.

Enfeksiyonlardan korunma ve tedavi disiplini

KOAH hastaları için solunum yolu enfeksiyonları, hastalığın alevlenmesine ve ciddi sağlık sorunlarına yol açan en büyük tehditlerden biridir. El hijyenine dikkat edilmesi, ortamın düzenli havalandırılması ve enfeksiyon belirtisi gösteren kişilerle yakın temasın kısıtlanması, hastaların korunması için hayati önem taşır. Grip, pnömokok, COVID-19 ve hekim önerisiyle RSV aşılarının ihmal edilmemesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Balbay, inhaler ilaçların doğru teknikle ve reçete edilen şekilde kullanılmasının tedavi başarısını doğrudan etkilediğini hatırlatıyor. Nefes darlığında ani artış, balgam renginde veya miktarında değişim gibi durumlarda vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması, hastalığın kontrol altında tutulması için şarttır. Her nefesin değerini bilmek gerektiğini vurgulayan Balbay, vatandaşları Sağlıklı Hayat Merkezlerinden destek almaya ve düzenli kontrollerini yaptırmaya davet ediyor.

Yorumlar
Yorum yazma kurallarını okumuş ve kabul etmiş sayılırsınız