Amerika Birleşik Devletleri'nin zorla çalıştırma iddialarıyla başlattığı inceleme süreci, Türkiye'nin zeytinyağı ihracatında maliyetleri artıran yeni bir vergi yükünü beraberinde getirdi.
ABD Ticaret Temsilciliği tarafından yürütülen ve dünya genelinde 60 ülkeyi kapsayan ithalat incelemesi sonuçlandı. Karar uyarınca Türkiye'den giden zeytin ve zeytinyağı ürünlerine, mevcut gümrük vergilerine ek olarak yüzde 12,5 oranında ilave vergi getirilmesi kararlaştırıldı. Sektör temsilcilerine Ege İhracatçı Birlikleri aracılığıyla duyurulan bu gelişme, Türk ürünlerinin ABD pazarındaki fiyat avantajını ciddi şekilde zedeledi.
Rakipler için tablo daha olumlu
Yeni düzenleme, Türkiye'nin en büyük pazarlarından biri olan ABD'de dengeleri rakipler lehine çevirdi. Avrupa Birliği ülkeleri için toplam vergi yükü yüzde 10 seviyesinde sabitlenirken, Tunus'un bu ek tarifeden tamamen muaf tutulması dikkat çekti. Bu durum, Türk zeytinyağının ABD raflarında Avrupalı ve Tunuslu rakiplerine göre daha pahalıya satılmasına ve dolayısıyla tercih edilebilirliğinin azalmasına yol açacak.
İhracatta düşüş eğilimi derinleşebilir
Sektör zaten 2026 yılının ilk yarısında zorlu bir sınav vermişti. Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçı Birlikleri verilerine göre, yılın ilk altı ayında ihracat miktarı yüzde 52 oranında azalarak 11 bin tona geriledi. Aynı dönemde elde edilen gelir ise yüzde 48'lik kayıpla 57 milyon dolara düştü. Uzmanlar, ek vergi yükünün halihazırda daralan ihracat hacmini daha da aşağı çekebileceği konusunda uyarıyor.
Bakanlık nezdinde girişimler başladı
ABD'nin "zorla çalıştırma" gerekçesiyle başlattığı ve birçok ülkeyi kapsayan bu soruşturma, Türkiye'yi en yüksek vergi dilimi olan yüzde 12,5'lik gruba dahil etti. Yaşanan bu rekabet dezavantajını ortadan kaldırmak için harekete geçen Ege İhracatçı Birlikleri, Ticaret Bakanlığı ile koordineli olarak diplomatik ve ticari girişimleri başlattı. Sektör, sorunun çözümü için atılacak adımları bekliyor.
