Türkiye, 1 Temmuz itibarıyla geri dönüşümde devrim niteliğinde bir sürece giriyor. Vatandaşlar, üzerinde DOA logosu bulunan ambalajları iade ederek hem çevreye katkı sağlayacak hem de her bir ürün için 1 lira kazanacak.
Sıfır Atık Hareketi’nin en önemli halkalarından biri olan Depozito Yönetim Sistemi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesindeki Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından hayata geçiriliyor. 1 Temmuz’da ülke genelinde start alacak olan uygulama, tüketim alışkanlıklarını kökten değiştirmeye hazırlanıyor.
İade süreci nasıl işleyecek?
Sistemin merkezinde yer alan DOA logolu plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajları, vatandaşlar tarafından belirlenen iade noktalarına veya otomatlara bırakılabilecek. Kullanıcılar, telefonlarına indirecekleri özel mobil uygulama üzerinden süreci yönetebilecek. İade edilen her bir ambalaj için verilecek 1 liralık teşvik bedeli, kullanıcının dijital cüzdanına tanımlanacak. Biriken bu tutarlar, banka hesaplarına aktarılabileceği gibi ATM’lerden nakit çekim veya doğrudan alışveriş ödemelerinde kullanılabilecek.
Marketlerden restoranlara kadar geniş bir ağ
Uygulamanın saha ayağında ise market zincirleri, bakkallar ve büfelerin yanı sıra otel, restoran ve kafe gibi işletmeler yer alacak. Bu noktalar, toplanan ambalajları saha operatörlerine ulaştırarak geri dönüşüm zincirinin kesintisiz işlemesini sağlayacak. TÜÇA Başkanı Nurullah Öztürk, sürecin başından sonuna kadar dijital olarak takip edildiğini ve şeffaf bir yapı kurulduğunu vurguladı.
Ekonomiye devasa destek ve ithalatta düşüş
Sistemin sadece çevresel değil, ekonomik açıdan da büyük bir çarpan etkisi yaratması bekleniyor. Yıllık 30 milyar liralık bir ekonomik katkı hedeflediklerini belirten Öztürk, bu modelin doğal kaynakların korunmasında kritik bir rol oynayacağını ifade etti.
Geri dönüşüm oranlarının artmasıyla birlikte, hammadde ithalatında yüzde 35 ile 40 arasında bir azalma öngörülüyor. Ayrıca, sistemin yaygınlaşması sayesinde 37 bin ton sera gazı emisyonunun engellenmesi, 1,3 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu yapılması ve 3,6 milyon varil petrol kullanımının önüne geçilmesi hedefleniyor.
