Yüksek enflasyon karşısında eriyen alım gücü, vatandaşı banka kredilerine ve kredi kartlarına mahkûm etti; toplam bireysel borç stoku tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.
Ekonomideki dalgalı seyir ve hayat pahalılığı, hane halkının finansal yükünü her geçen gün daha da ağırlaştırıyor. Temmuz ayının ilk haftası itibarıyla bankalara ve finans kuruluşlarına olan bireysel kredi ve kredi kartı borçları, 97 milyar liralık yeni bir artışla toplamda 7 trilyon 9 milyar liraya ulaştı. Sadece yılın ilk altı ayında gerçekleşen borç artışı 1 trilyon 149 milyar lirayı bulurken, bu tablo ekonomik tablonun vahametini gözler önüne seriyor.
Enflasyon hedefleri kağıt üzerinde kalıyor
Türkiye, 2023 yılının ortalarından bu yana yoğun bir enflasyonla mücadele süreci yürütüyor. Ancak açıklanan resmi hedefler ile gerçekleşen veriler arasındaki makas giderek açılıyor. Merkez Bankası’nın yıl sonu için güncellediği yüzde 24’lük enflasyon hedefinin yüzde 74’lük kısmı, daha yılın ilk yarısı tamamlanmadan tüketilmiş durumda.
Ekonomistlerin projeksiyonları ise resmi tahminlerden oldukça farklı bir tablo çiziyor. Yılın geri kalanında enflasyonun hedeflenen seviyelerde kalabilmesi için aylık artışların yüzde 1’in altında seyretmesi gerekiyor. Uzmanlar, mevcut piyasa koşullarında bu hedeflere ulaşmanın matematiksel olarak imkansız olduğunu belirterek, yıl sonu enflasyonunun yüzde 31 ile 32 bandında gerçekleşeceğini öngörüyor.
Borç sarmalı katlanarak büyüyor
Vatandaşın bankacılık sistemine olan bağımlılığı, verilerle de net bir şekilde ortaya çıkıyor. 2021 yılında 1 trilyon 25 milyar lira seviyesinde olan toplam bireysel borç yükü, aradan geçen kısa sürede yaklaşık yedi katına çıktı.
Güncel veriler, borçlanmanın dağılımını da netleştiriyor
Bireysel kredi borçları 3 trilyon 548 milyar liraya ulaşırken, kredi kartı borçları ise 3 trilyon 461 milyar lira seviyesine tırmandı. 2022'de 1,5 trilyon, 2023'te 2,7 trilyon ve 2025'te 5,8 trilyon lira olan bu borç stoku, her yıl katlanarak büyüyen bir "borç sarmalına" işaret ediyor. Alım gücündeki düşüş, tüketicileri temel ihtiyaçlarını karşılamak için dahi kredi kartlarına ve kredilere yöneltmeye devam ediyor.
