Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın açıkladığı verilere göre, mayıs ayında bütçe gelirleri beklentilerin altında kalarak giderlerin gerisinde kaldı. Aylık bazda yaklaşık 300 milyar liralık açık veren bütçede, yılın ilk beş ayındaki toplam açık ise 1 trilyon lirayı aştı.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, merkezi yönetim bütçesinin mayıs ayı performansını kamuoyuyla paylaştı. Veriler, bütçe dengesindeki bozulmanın sürdüğünü ve harcama kalemlerindeki artışın gelir performansını gölgede bıraktığını ortaya koydu.
Giderler arttı, gelirler geriledi
Mayıs ayında bütçe giderleri, geçtiğimiz yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 27 oranında artış göstererek 1 trilyon 384 milyar lirayı aştı. Aynı dönemde bütçe gelirleri ise yüzde 18'lik bir düşüşle 1 trilyon 86 milyar liraya geriledi. Bu tablo, merkezi yönetim bütçesinin mayıs ayını 298,2 milyar lira açıkla kapatmasına neden oldu. Geçen yılın aynı ayında 346,3 milyar lira fazla veren faiz dışı denge ise bu yıl 169,2 milyar lira açık vererek tersine döndü.
Beş aylık toplam açık 1 trilyon lirayı aştı
Yılın ilk beş ayına bakıldığında ise tablonun daha da derinleştiği görülüyor. Ocak-mayıs döneminde bütçe giderleri yüzde 37,4 artışla 7,3 trilyon liraya ulaşırken, gelirler yüzde 33,9 artışla 6,2 trilyon lirada kaldı. Bu süreçte oluşan toplam bütçe açığı 1 trilyon 57 milyar lira seviyesine yükseldi.
Vergi kalemlerinde dikkat çeken değişim
Bütçe gelirlerindeki düşüşte vergi tahsilatındaki azalma etkili oldu. Mayıs ayında vergi gelirleri, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 22,1 oranında azalarak 931,5 milyar liraya indi. Özellikle gelir vergisi, kurumlar vergisi ve özel tüketim vergisindeki gerilemeler, toplam vergi gelirlerini aşağı çeken ana unsurlar arasında yer aldı. Buna karşın, banka ve sigorta muameleleri vergisi ile ithalde alınan KDV gibi kalemlerde artış kaydedildi.
Harcamalarda personel ve cari transfer yükü
Bütçe giderlerinin ana kalemlerini oluşturan personel ödemeleri mayıs ayında yüzde 48,1 artarak 407,5 milyar liraya çıktı. Sosyal güvenlik kurumlarına yapılan devlet primi ödemelerinde ise yüzde 52,6'lık bir artış gözlendi. Cari transferler 524,3 milyar lira seviyesinde gerçekleşirken, faiz giderleri de geçen yılın aynı ayına göre yüzde 16 artarak 128,9 milyar lira olarak kayıtlara geçti. Yılın ilk beş ayında ise faiz ödemeleri toplamda 1,2 trilyon lirayı aşarak bütçe üzerindeki baskısını sürdürdü.
