Türkiye’nin enerji stratejisinde köklü değişikliklere yol açacak olan ve Sivas ile Karaman’ı kapsayan Güneş Enerjisi Santrali anlaşması, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın imzasıyla resmileşti.
Türkiye’nin enerji arz güvenliği ve dışa bağımlılık tartışmaları, Suudi Arabistan ile imzalanan yeni Güneş Enerjisi Santrali (GES) anlaşmasıyla farklı bir boyuta taşındı. Resmi Gazete’de yayımlanan karar doğrultusunda, Türkiye’nin iki önemli şehrinde kurulacak devasa tesisler için Suudi yatırımcılara geniş kapsamlı imtiyazlar tanındı.
Sivas ve Karaman’da kurulacak santraller için Suudi firmalara bedelsiz arsa tahsis edilirken, projelerin vergi muafiyetlerinden yararlanacağı açıklandı. Anlaşmanın en dikkat çeken maddelerinden biri ise, üretilen elektriğin Euro üzerinden fiyatlandırılacak olması ve 30 yıl boyunca alım garantisi verilmesi oldu.
Muhalefetten sert eleştiri: Geleceğimiz ipotek altında
Anlaşmanın TBMM’deki onay süreci ve içeriği, muhalefet kanadında ciddi tepkilere neden oldu. CHP Eskişehir Milletvekili ve TBMM Dışişleri Komisyonu Üyesi Utku Çakırözer, projeyi "enerji geleceğinin devri" olarak nitelendirdi. Çakırözer, yerli üreticilere sağlanmayan teşviklerin yabancı yatırımcıya sunulmasının haksız rekabet yarattığını savundu.
Çakırözer, projenin istihdam yaratma kapasitesinin sınırlı olduğunu belirterek, "Kendi mühendis ve işçilerini getirecekler, yani yerli istihdama katkısı olmayacak. Üstelik olası bir uyuşmazlık durumunda Türk mahkemeleri devre dışı bırakılarak Londra Tahkim Mahkemesi yetkili kılındı. Bu, ülkemizin enerji bağımsızlığına vurulmuş bir darbedir" ifadelerini kullandı.
Ekonomik yük ve hukuki belirsizlikler
Uzmanlar, 30 yıllık alım garantisinin Türkiye’nin enerji maliyetlerini uzun vadede nasıl etkileyeceğini sorgularken, Euro bazlı ödemelerin döviz kuru üzerindeki baskıyı artırabileceği uyarısında bulunuyor. Kamuoyunda "Deli Dumrul" projelerine benzetilen bu yeni model, hem sağlanan vergi muafiyetleri hem de hukuki uyuşmazlıkların yurt dışındaki mahkemelerde çözülecek olması nedeniyle ekonomi çevrelerinde tartışılmaya devam ediyor.
