Elazığ'ın Keban ilçesinde eğitim veren Keban Çok Programlı Anadolu Lisesi öğrencileri, küresel ölçekte büyük bir başarıya imza atarak Türkiye'nin gururu oldu. Su israfı ve enerji kaybı gibi günümüzün en kritik çevresel sorunlarına karşı geliştirdikleri özgün çözümle, 177 farklı ülkeden yapılan 11 bin 233 başvuru arasından sıyrılarak finale kalmayı başardılar. Bu büyük başarı, öğrencilerin Birleşik Arap Emirlikleri'nin başkenti Abu Dabi'de düzenlenecek olan prestijli Zayed Sürdürülebilirlik Yarışması'nda ülkemizi temsil etmelerinin yolunu açtı.
Sıradan bir soruna teknolojik çözüm
Projenin temel çıkış noktası, hemen her evde yaşanan ve çoğu zaman göz ardı edilen basit ama etkili bir israf problemine dayanıyor. Öğrencilerden Zeynep Yüksel, kombi veya şofben kullanılan konutlarda sıcak su musluğu açıldığında, suyun ısınması için geçen sürede akan soğuk suyun hem su israfına hem de ciddi bir enerji kaybına yol açtığını belirtti. Bu sorunu çözmek için iki aşamalı bir strateji geliştiren ekip, bireysel ve kolektif çözüm önerileriyle jürinin dikkatini çekmeyi başardı. Bireysel çözümde, musluklara yerleştirilen sıcaklık sensörleri sayesinde su istenen dereceye ulaşana kadar devir daim yapılarak kombiye geri gönderiliyor. Kolektif çözümde ise apartman gibi çoklu yapılarda, ikinci bir boru hattı ile boşa akan suyun bodrumdaki depolara aktarılması ve burada tekrar kullanıma sunulması hedefleniyor.
Dünya sahnesinde Türkiye'yi temsil edecekler
Keban Çok Programlı Anadolu Lisesi Müdürü Gökhan Özdemir, öğrencilerin elde ettiği bu başarının sadece okul için değil, ilçe ve ülke adına da büyük bir gurur kaynağı olduğunu ifade etti. Elektrik Elektronik Teknolojisi alanı öğretmeni Solunay Duran'ın rehberliğinde yürütülen çalışmalar, uzun ve titiz bir sürecin ürünü olarak ortaya çıktı. Haziran ayında tamamlanan başvuruların ardından iki aylık bir bekleme süreci geçiren ekip, eylül ayında gelen haberle finalist olduklarını öğrendi. Yarışmanın Küresel Liseler kategorisinde ilk 33 proje arasına girmeyi başaran Keban ekibi, bu başarısıyla 25 bin dolarlık hibe desteğini de almaya hak kazandı.
Hedef Abu Dabi'de zirveye çıkmak
Projenin finalistleri arasında yer alan Zehra Albayrak ve Recep Efe Gök, büyük final için hazırlıklarını sürdürürken hedeflerinin sadece katılım sağlamak değil, birincilikle dönmek olduğunu vurguluyor. 2027 yılının ocak ayında gerçekleştirilecek olan final seremonisi için geri sayım başlarken, öğrenciler Abu Dabi'de Türkiye'yi en iyi şekilde temsil etmek için çalışmalarına devam ediyor. Toplamda 15 organizasyon ve 18 lisenin yer alacağı finalde, Keban'dan çıkan bu genç yeteneklerin geliştirdiği sistemin dünya çapında bir etki yaratması bekleniyor. Su tasarrufu konusundaki bu yerli ve yenilikçi yaklaşım, sürdürülebilirlik alanında gençlerin ne kadar büyük farklar yaratabileceğini bir kez daha kanıtlamış oldu.
