Erzurum'un dondurucu soğuğu, tarım için çoğu zaman akla zarar bir engel gibi görünür. Ama Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü'ndeki bilim insanları, bu zorluğu fırsata çevirmenin peşinde 22 yıl geçirdi. Ortaya çıkan 'Parla' adlı ekmeklik buğday, bölgenin sert iklimine adeta meydan okuyor. Bu tohum, çiftçinin yüzünü güldürecek gibi duruyor.
Soğuk, kuraklık ve hastalık üçlüsüne karşı geliştirilen bu yerli çeşit, laboratuvarda iki farklı buğdayın melezlenmesiyle ortaya çıktı. Palandöken 97 ile yerel bir türün buluşmasından doğan Parla, kar örtüsünün olmadığı en sert kış şartlarında bile hayatta kalabiliyor. Uzun boylu yapısına rağmen sapı sağlam olduğu için tarlada yatmıyor, bölgede sık görülen pas hastalıklarına da direnç gösteriyor.
Kuru tarımda verim rekoru
Peki bu dayanıklılık, çiftçinin cebine nasıl yansıyacak? Deneme sahalarındaki sonuçlar oldukça iddialı. Kurak ve zorlu ekolojik koşullarda bile buğday, dekarda 600 ila 700 kilogram arasında ürün veriyor. Bakım ve iklim şartları iyileştiğinde bu rakam 1100 kilograma kadar çıkabiliyor. Tek bir başakta ortalama 60 dane bulunması da verimliliğin somut bir göstergesi. Yani çiftçi, bu tohumla kuraklık korkusu yaşamadan ekimini yapabilecek.
Tohum Erzurum'da yetişti, Türkiye'ye yayılıyor
Bu başarı sadece Doğu Anadolu'nun değil, tüm Türkiye'nin umudu oldu. Aziziye'deki deneme sahalarındaki başarının ardından Parla, Konya başta olmak üzere ülkenin farklı tahıl ambarlarında da ekilmeye başlandı. Yetkililer, bu yerli tohumun yaygınlaşmasıyla ithal tohuma olan bağımlılığın azalacağını söylüyor. Amaç, iklim krizine karşı yerli üretimi güvence altına almak. Şimdi gözler, bu milli tohumun yeni bölgelerdeki performansında.
