Erzurum'un Yakutiye ilçesinde, Karskapı Caddesi üzerinde yer alan ve Rabia Ana Mahallesi sakinlerinin manevi bir kalkan olarak gördüğü tarihi bir türbe, bölge halkı arasında Öksürük Baba ismiyle anılıyor. Özellikle kronik öksürük ve çeşitli solunum yolu şikayetleri olan vatandaşların, şifa bulmak amacıyla ziyaret ettiği bu mekan, şehrin manevi dokusunun en özgün parçalarından biri olarak kabul ediliyor. Geçmişte bölgede bulunan Tepe Mezarlığı'nın yol yapım çalışmaları sırasında kaldırılmasına rağmen, bu özel yapı taş duvarlarla çevrilerek günümüze kadar korunmayı başardı. Halk arasında Tükürük Nene ismiyle de bilinen bu ziyaretgah, sadece bir mezar yapısı değil, aynı zamanda nesilden nesile aktarılan bir inanç geleneğinin merkezi konumunda bulunuyor.
Selçuklu mimarisinin izlerini taşıyan manevi bir miras
Araştırmacı yazar Taner Özdemir, türbenin mimari yapısının 13. yüzyıla, Anadolu Selçuklu ve Abbasi dönemlerine kadar uzandığını belirtiyor. Kesme taştan inşa edilen ve içerisinde iki veya üç mezar barındıran yapı, kornişli çerçeve detaylarıyla döneminin estetik anlayışını yansıtıyor. Yaşanan savaşlar ve zamanın getirdiği tahribatlar nedeniyle orijinal kitabesi kaybolmuş olsa da, mezar taşlarından birinde yer alan Ayet'el Kürsi, yapının dini önemini vurgulayan en dikkat çekici detay olarak öne çıkıyor. Özdemir, bu mezarlarda yatan kişilerin sahabe olabileceğine dair güçlü bir inanışın bulunduğunu ve bu zatların şehri irşat etmek amacıyla bölgeye gönderildiğinin kabul edildiğini ifade ediyor.
Geleneksel şifa arayışı ve türbe ziyareti
Öksürük Baba türbesini ziyaret edenler, şifayı yalnızca Allah'tan beklediklerini ancak bu mübarek zatları vesile kıldıklarını dile getiriyorlar. Gelenekselleşen ziyaret ritüeline göre, öksürük problemi yaşayan hastalar veya çocuklarını getiren aileler, türbenin etrafında üç kez dönerek dualarını ediyorlar. Bu uygulama, bölge halkının manevi değerlerine olan bağlılığının ve kültürel hafızasının bir yansıması olarak görülüyor. Şehrin her köşesinde bir manevi zırh bulunduğunu vurgulayan uzmanlar, bu tür mekanların korunarak gelecek nesillere aktarılmasının, Erzurum'un dini ve milli kimliği açısından hayati bir öneme sahip olduğunun altını çiziyorlar.
Şehrin manevi kalkanı olarak Öksürük Baba
Erzurum'un her sokağında, her mahallesinde hissedilen bu manevi atmosfer, Öksürük Baba gibi ziyaretgahlarla daha da derinleşiyor. Şehir halkı için sadece bir yapı değil, aynı zamanda bir sığınak olan bu türbe, modern tıbbın yanı sıra manevi bir destek arayanların uğrak noktası olmaya devam ediyor. Tarihi dokusu ve halkın ona yüklediği derin anlamla birlikte, Öksürük Baba, Erzurum'un kültürel mirasının korunması gereken en kıymetli duraklarından biri olarak varlığını sürdürüyor. Ziyaretçiler, buradaki huzurlu ortamın kendilerine manevi bir güç verdiğini ve şifa umutlarını tazelediğini belirtirken, türbenin etrafındaki bu kadim geleneğin yaşatılması için gösterilen çabalar da takdir topluyor.
