Erzurum’un yer altı zenginliklerine dair 128 yıl önce tutulan kayıtlar, şehrin enerji potansiyelinin Osmanlı döneminde devletin radarına girdiğini gösteriyor. Tarih araştırmacısı Taner Özdemir’in gün yüzüne çıkardığı belgeler, o dönemde yürütülen petrol ve neft arama faaliyetlerinin perde arkasını aydınlatıyor.
İstihbaratçının gizli dosyası
Arşiv kayıtlarına göre, Erzurum’daki petrol imtiyazlarının merkezinde Sultan II. Abdülhamid’in en güvendiği isimlerden biri olan Serhafiye Ahmed Celaleddin Paşa bulunuyordu. Osmanlı istihbarat teşkilatının başında yer alan Paşa, Tercan ve Pülk bölgesindeki kaynakların işletilmesi için bizzat devreye girdi. Devlet kayıtları, bu süreçte Alman girişimci Mösyö Şarl Rayzer’in de bölgedeki madenleri işletmek için yetki aldığını ortaya koyuyor.
Peki bu durum
1898 tarihli bu belgeler, Erzurum’un sadece tarım değil, enerji açısından da stratejik bir merkez olarak görüldüğünü kanıtlıyor. O dönemde küresel güçlerin iştahını kabartan petrol, bugün de şehrin yer altı kaynaklarına dair merakı canlı tutuyor. Arşivdeki detaylar, "Pülk bölgesinde yürütülen faaliyetler ne kadar sürdü?" ve "Erzurum’un başka hangi noktalarında petrol var?" gibi soruları yeniden gündeme getiriyor. Bu kayıtlar, şehrin ekonomik tarihine dair henüz keşfedilmemiş birçok gizemin beklediğini gösteriyor.