Osmanlı Arşivi’nde gün yüzüne çıkan yeni bir belge, Erzurum’un savunma tarihinde önemli bir ismin unutulduğunu hatırlattı. Araştırmacı Taner Özdemir, 27 Mart 1919 tarihli resmî yazışmayı inceleyerek Erzurum Müstahkem Mevki Kumandanı Şehzade Miralay Cemaleddin Efendi’nin bölgedeki rolünü gün ışığına çıkardı.
Tarihi belgede, Şehzade Cemaleddin Efendi’nin izinli olarak İstanbul’a gittiği kayıt altına alınıyor. Bu belge, Osmanlı’nın çöküş döneminde Anadolu’nun kilit noktası olan Erzurum’un askerî idaresine dair kritik detaylar sunuyor. Şehzade Cemaleddin Efendi, sadece hanedan mensubu değil, aynı zamanda Galiçya Cephesi’nde gösterdiği başarılarla tanınan tecrübeli bir albaydı.
Erzurum’un savunma kalkanı
Şehzade, şehrin güvenliğinden birinci derecede sorumlu isim olarak görev yaptı. Aziziye ve Mecidiye tabyaları başta olmak üzere tüm savunma hatlarının yönetimi, mühimmat depoları ve askerî sevkiyat bu makamın sorumluluğundaydı. Şehrin savunma stratejisini yöneten bir komutanın en ufak hareketi bile döneminde resmî yazışmalarla kayıt altına alınıyordu.
Millî Mücadele'ye uzanan köprü
Tarihçiler, Cemaleddin Efendi’nin Millî Mücadele’nin ilk günlerinde Ankara Hükûmeti tarafına geçmeyi planladığını belirtiyor. Arşivlerden çıkan bu belge, şehzadenin sadece bir asker değil, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçiş sürecindeki kırılma noktalarında yer alan bir figür olduğunu kanıtlıyor. Uzmanlar, aynı dosya grubunda yapılacak yeni incelemelerin bu gizemli komutanın daha önce bilinmeyen faaliyetlerini de aydınlatabileceğini düşünüyor.
