Eskişehir sokaklarında soğuk havaların hissedilmesiyle birlikte, kış mevsiminin en köklü geleneklerinden biri olan boza kültürü yeniden canlandı. Kentin damak tadında özel bir yere sahip olan bu geleneksel içecek, termometrelerin düşüşe geçmesiyle birlikte yeniden tezgâhlardaki yerini alarak vatandaşların yoğun ilgisiyle karşılaştı. Şehrin uzun yıllardır boza üretiminde öne çıkan isimlerinden biri olan usta Özbek Özkan, 1991 yılından bu yana sürdürdüğü mesleki serüveninde, tarladan bardağa uzanan yolculuğun her aşamasında aynı titizliği koruduklarını vurguluyor. Özkan, kış aylarının gelmesiyle birlikte artan talebi karşılamak için yoğun bir çalışma temposuna girdiklerini belirtiyor.
Mısırın lezzet yolculuğu ve üretim sırları
Bozanın o kendine has kıvamını ve tadını yakalamak için üretim sürecinin her adımının büyük bir dikkatle yönetilmesi gerektiğini ifade eden Özkan, imalat aşamalarını şu sözlerle özetliyor: Öncelikle ham mısırın seçimiyle başlayan süreç, ürünün değirmende işlenmesiyle devam ediyor. Ardından kaynatma kazanlarına alınan mısır, uzun süren bir pişirme evresinden geçiyor. Pişirme işleminin ardından dinlendirilen ve soğutulan karışım, mayalanma safhasına geçiyor. Süzme işleminin ardından tekrar dinlendirilmeye bırakılan boza, son aşamada şekerle buluşarak tüketime hazır hale getiriliyor. Özkan, her firmanın farklı hammadde tercih edebileceğini ancak kendilerinin sadece mısır kullanarak geleneksel lezzeti korumayı hedeflediklerini belirtiyor. Tüketicilerden gelen geri dönüşlerin, ürünlerinin kıvamı ve tat dengesi konusunda oldukça olumlu olduğunu ifade eden usta, günlük üretim yapmanın tazelik ve kaliteyi en üst seviyede tutmalarına olanak sağladığını dile getiriyor.
Teknolojinin dokunuşuyla her mevsim taze
Geçmişte sadece soğuk havalarda tüketilebilen ve dış ortamın doğal bir buzdolabı görevi gördüğü kış aylarıyla özdeşleşen boza, günümüzde gelişen soğutma teknolojileri sayesinde artık mevsim sınırlarını aşıyor. Bozanın yapısı gereği oldukça nazik ve sıcağa karşı hassas bir ürün olduğunu belirten Özkan, eskiden muhafaza etmenin zorluğu nedeniyle sadece kışın üretildiğini, ancak modern soğutucu dolaplar sayesinde yaz aylarında da bu lezzeti koruyabildiklerini anlatıyor. Yaz döneminde üretim kapasitesini sınırlı tutsalar da, kış aylarında doğal soğuktan faydalanarak muhafaza etmenin çok daha kolay ve verimli olduğunu ekliyor. Bu sayede boza, artık sadece bir kış içeceği olmaktan çıkıp, yılın her döneminde ulaşılabilir bir lezzet haline gelmiş durumda.
Sağlık ve lezzet bir arada
Günümüz ekonomik şartlarında satışların istikrarlı bir seyir izlediğini, ancak her geçen yıl artan bir ilgiyle karşılaştıklarını belirten Özkan, güncel fiyatlandırmalar hakkında da bilgi veriyor. İşletmelerinde bir bardak bozanın 40 liradan, bir kilogramlık paketlerin ise 160 liradan satışa sunulduğunu aktaran usta, bozanın sadece bir içecek değil, aynı zamanda sağlık açısından da oldukça faydalı bir besin kaynağı olduğunu hatırlatıyor. Kış aylarında vücut direncini destekleyen ve geleneksel bir şifa kaynağı olarak görülen boza için Özkan, her zaman dile getirdikleri o meşhur ifadeyi tekrarlıyor: Bir bardak boza şifadır. Eskişehir halkı, bu geleneksel lezzeti kış boyunca hem ısınmak hem de geleneklerini yaşatmak için tüketmeye devam ediyor.
